Marjan Wijers: Aan rechten is niets liberaals. Over vrouwenhandelslachtoffers en geëmancipeerde sekswerkers, Tijdschrift voor Genderstudies 12 (2009) nr. 1
Interview: De politieke wil en het Nederlandse emancipatiebeleid. Een gesprek met Joke Swiebel, in Tijdschrift voor Genderstudies 12 (2009) nr. 3
Rikki Holtmaat: “Voelen of bedoelen: wat bepaalt of iets seksueel intimiderend is?”, in Tijdschrift Recht en Arbeid Jg 1 nr. 10 (okt. 2009), p. 22-23 (Arbeidsrecht 79)
Vrouwenrechten in Nederland anno 2010 – De conclusies van het VN-Comité
24 februari 2010 – CEDAW: Nederlandse wetgeving spoort niet met VN-Vrouwenverdrag: specifieke…
CEDAW: Nederlandse wetgeving spoort niet met VN-Vrouwenverdrag: specifieke vrouwenberoepen onvoldoende beschermd
24 februari 2010
Huishoudelijk personeel moet dezelfde sociale rechten krijgen als andere werknemers en dus ook opgenomen worden in de sociale zekerheidswetgeving. De regering moet in het wetsvoorstel regulering prostitutie rekening houden met risico’s voor prostituees, zowel wat betreft hun veiligheid als hun privacy. Dit zijn concrete aanbevelingen van het toezichthoudend comité dat beoordeelt of landen zich houden aan de verplichtingen van het VN-Vrouwenverdrag. Het Comité stelde conclusies en aanbevelingen op na bestudering van de Nederlandse rapporten over de uitvoering van het VN Verdrag inzake de Uitbanning van alle vormen van Discriminatie van Vrouwen en een uitvoerig gesprek met de regeringsdelegatie. De ‘Concluding Observations’ zijn onlangs gepubliceerd.
De Vereniging voor Vrouw en Recht Clara Wichmann is verheugd over de concrete aanbevelingen van het Comité om de positie van specifieke groepen vrouwen zoals huishoudelijk personeel en prostituees te verbeteren. De Vereniging houdt zich al langer bezig met deze en andere specifieke groepen werkende vrouwen.
Bij het huishoudelijk personeel gaat het om de meer dan 100.000 hulpen in de huishouding, alfahulpen en PGB-zorgverleners die vanwege de Regeling Dienstverlening aan Huis niet onder de sociale zekerheid vallen, zo goed als geen ontslagbescherming hebben en geen pensioen opbouwen. Deze uitzonderingspositie in het sociale recht moet vervallen volgens het VN-Comité.
Wat betreft de naar schatting 10.000 tot 15.000 prostituees die in Nederland werken spreekt het Comité zijn zorgen uit over de voorgenomen wetgeving die prostituees verplichten zich te registreren. Het Comité vreest dat dit de situatie van prostituees niet zal verbeteren, maar de bestrijding van seksuele uitbuiting zal ondermijnen. Het zal de kwetsbaarheid van prostituees die zich niet kunnen of willen registreren vergroten. Bovendien maakt het Comité zich zorgen over de veiligheid en de privacy van prostituees die zich wel registreren. De regering moet een risico-analyse maken in consultatie met betrokken groepen, maatregelen treffen om de arbeidsomstandigheden van prostituees te verbeteren en hun autonomie, veiligheid en privacy te bevorderen. Naast financiering voor exit-programma’s moet de regering middelen ter beschikking stellen voor belangenbehartiging van prostituees.
De Vereniging voor Vrouw en Recht zal de komende tijd in overleg treden met politici over de uitvoering van de aanbevelingen van het Comité.
Meer informatie: bestuursleden Mieke van der Burg (06-22987711), Marjan Wijers (06-30546012), Leontine Bijleveld (020-6258940). De Concluding Observations van het CEDAW-Comité zijn te vinden op vrouwenverdrag.nl
30 januari 2010 – Petitie ‘eens illegaal, nooit verblijfsvergunning’
Petitie ‘eens illegaal, nooit verblijfsvergunning’
30 januari 2010
Ruim duizend ondertekenaars, waaronder mensenrechtenspecialisten, de Protestantse Kerk in Nederland, de Raad van Kerken in Nederland, de Nederlandse RK bisschoppenconferentie, VluchtelingenWerk en INLIA, maakten met een petitie bezwaar tegen het wetsvoorstel waarin eerder illegaal verblijf tegengeworpen gaat worden bij de aanvraag van een verblijfsvergunning. Zie het persbericht. De Vereniging stuurde zelf ook een brief naar de Tweede Kamer
De Vereniging voor Vrouw en Recht Clara Wichmann behoorde tot de ondertekenaars, verder onder meer afkomstig uit gezondheidszorg, opvang slachtoffers huiselijk geweld en mensenhandel, advocatuur, vakbeweging en maatschappelijke opvang, verwachten dat door het onmogelijk maken dat vreemdelingen alsnog een verblijfsvergunning krijgen er meer problemen worden veroorzaakt dan opgelost.
De Petitie met ondertekenaars werd op 26 januari 2010 aangeboden aan de Vaste Commissie voor Justitie van de Tweede Kamer.
26 januari 2010 – Pleidooi van CGB bij CEDAW: erken belangrijke rol NGO’s bij realiseren…
Pleidooi van CGB bij CEDAW: erken belangrijke rol NGO’s bij realiseren vrouwenrechten
26 januari 2010
Laurien Koster, voorzitter van de Commissie Gelijke Behandeling, begon haar toespraak tot het CEDAW-Comité met een pleidooi voor overheidserkenning van het belang van NGO’s om mensenrechten en vrouwenrechten te bevorderen. Verder spraak ze haar grote waardering uit voor de Schaduwrapportage namens de 54 Nederlandse NGO’s, waaronder de Vereniging voor Vrouwen en Recht Clara Wichmann. Via de volgende link is de toespraak na te lezen.
Commentaar op voorgestelde wijziging art. 16 Vreemdelingenwet, 26 januari 2010
Commentaar op voorgestelde wijziging art. 16 Vreemdelingenwet
Aan de leden van de Vaste Commissie voor Justitie van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
p/a dhr. D. Nava, griffier
Postbus 20018
2500 EA Den Haag
Leiden, 26 januari 2010
Betreft: Wetsvoorstel 31 549 (nationale visa en andere onderwerpen) en 32 052 (Wet modern migratiebeleid)
Geachte leden van de Tweede Kamer,
In de eerste week van februari a.s. is de plenaire behandeling van bovenstaande wetsvoorstellen gepland.
De Vereniging voor Vrouw en Recht Clara Wichmann (VVR) maakt zich grote zorgen over de voorgestelde wijziging van art. 16 Vreemdelingenwet (Vw), die bepaalt dat een aanvraag voor verblijf kan worden afgewezen in geval van (eerder) illegaal verblijf of indien betrokkene ooit onjuiste gegevens heeft verstrekt dan wel gegevens heeft achtergehouden die tot afwijzing van een visum of verblijfsvergunning hebben geleid of geleid zouden hebben. Uiteindelijk kan de voorgestelde wijziging leiden tot een ongewenstverklaring op grond van de boetes die bij illegaal verblijf kunnen worden uitgeschreven.
De VVR wil met name uw aandacht vragen voor de negatieve gevolgen van de voorgestelde nieuwe weigeringsgronden voor slachtoffers van mensenhandel, huiselijke geweld en eergerelateerd geweld. Juist voor deze kwetsbare groepen is – binnen het restrictief migratiebeleid – beleid ontwikkeld en ingevoerd om hen te begeleiden naar een stabiele en veilige situatie. Dit beleid wordt rechtstreeks ondergraven door de voorgestelde wijziging van art. 16 Vw, Bovendien leidt deze aanpassing tot strijd met het Verdrag van de Raad van Europa inzake de bestrijding van mensenhandel, de Europese richtlijnen inzake mensenhandel, het Europese mensenrechtenverdrag en andere mensenrechtenverdragen.
De VVR dringt er bij u op aan niet in te stemmen met de voorgestelde wijziging van artikel 16 Vreemdelingenwet.
Toelichting
Het wetsvoorstel treft slachtoffers mensenhandel en andere kwetsbare groepen vrouwen en hun kinderen.
Het afsluiten van de mogelijkheid tot legalisering van verblijf in geval van eerder illegaal verblijf dan wel indien betrokkene ooit onjuiste gegevens heeft verstrekt of achtergehouden, betekent een fundamentele ondermijning van het beleid dat zich in de afgelopen jaren heeft ontwikkeld ten aanzien van slachtoffers van mensenhandel en andere kwetsbare groepen vrouwen, zoals slachtoffers van huiselijk geweld of eergerelateerd geweld. Bovendien zal deze wijziging naar verwachting een extra blokkade vormen voor de hulpverlening aan deze groepen.
Veel slachtoffers van mensenhandel zijn (vaak zelfs zonder dat zij zelf zich daarvan bewust zijn) zonder de vereiste documenten, met vervalste of onjuiste documenten of op grond van onjuiste gegevens Nederland binnengekomen. Zij verblijven illegaal in Nederland en werken hier terwijl hun visum dat niet toestaat of zij worden illegaal wanneer zij hun uitbuiters ontvluchten (bijvoorbeeld ‘au pairs’ of huishoudelijk personeel van diplomaten). De zogenoemde B9-regeling voor slachtoffers van mensenhandel beoogt hiertegen een remedie te zijn. Doorvoering van de voorgestelde wijziging ontneemt de B9-regeling zijn essentie, aangezien deze dan immers voor een grote groep slachtoffers van mensenhandel buiten spel wordt gezet of kan worden gezet. Ondermijning van de B9-regeling is niet alleen in strijd met het Nederlandse belang bij opsporing en vervolging van mensenhandel en het bieden van opvang aan de slachtoffers hiervan. Ook levert het strijd op met de verplichtingen die Nederland heeft op grond van de Europese richtlijn inzake een tijdelijke verblijfsvergunning voor slachtoffers mensenhandel, het Verdrag van de Raad van Europa inzake de bestrijding van mensenhandel, het Europese Verdrag inzake de Rechten van de Mens (zie o.a. de recente uitspraak van het Mensenrechtenhof inzake Rantsev v. Cyprus and Russia, nr. 25965/04), het VN-Vrouwenverdrag en andere mensenrechtenverdragen.
In dit kader wil de VVR tevens wijzen op de groep amv’ers die bij het bereiken van de 18 jarige leeftijd ‘de poort uit wordt gezet’ zonder perspectief op terugkeer en vervolgens slachtoffer van mensenhandel wordt.
Een vergelijkbare problematiek geldt voor slachtoffers van huiselijk geweld en eergerelateerd geweld, onder wie zich ook veel vrouwen bevinden wier verblijf nooit is gelegaliseerd. Bijvoorbeeld omdat hun partner na hun binnenkomst in Nederland op grond van een machtiging voorlopig verblijf (mvv) nooit een verblijfsvergunning voor hen heeft aangevraagd of omdat de verblijfsvergunning niet tijdig is verlengd. Juist om te voorkomen dat deze vrouwen de onmogelijke keuze moeten maken tussen het ondergaan van geweld of uitzetting met alle consequenties van dien, is de afgelopen jaren een specifiek beleid voor deze groepen ontwikkeld dat het onder voorwaarden mogelijk maakt hun verblijf te legaliseren. Dit is ook een nadrukkelijk aandachtspunt van het toezichthoudend Comité op het VN-Vrouwenverdrag.
Het maken van een uitzondering voor slachtoffers mensenhandel, huiselijk geweld en eergeweld biedt geen voldoende oplossing. In het wetsvoorstel ontbreekt een uitzonderingsregel voor de genoemde groepen. Maar ook indien de wet wel een uitzondering zou maken voor, bijvoorbeeld, slachtoffers van mensenhandel die gebruik willen maken van de B9 regeling biedt dit onvoldoende oplossing.
Niet alle slachtoffers willen of durven gebruik te maken van de B9-regeling. Deze regeling veronderstelt immers dat slachtoffers bereid en in staat zijn te getuigen tegen hun handelaren. Voor hen bestaat in het huidige beleid de mogelijkheid om een aanvraag voor verblijf te doen vanwege bijzondere, individuele gronden (kamerstuk 31429: 6, 29.8.08: goedkeuring van het op 16 mei 2005 tot stand gekomen Verdrag van de Raad van Europa inzake bestrijding van Mensenhandel). Deze mogelijkheid wordt met de voorgestelde wijziging van art. 16 Vw afgesloten. Zie over deze problematiek ook het recente advies van de Adviescommissie Vreemdelingenzaken (‘De mens beschermd en de handel bestreden’, ACVZ 2009), waarin gepleit wordt voor een aanvullende humanitaire weg voor deze groep slachtoffers, naast de B9-weg.
Daarnaast valt (nog steeds) een aanzienlijke groep slachtoffers mensenhandel buiten de B9-boot. Hiervoor zijn verschillende redenen. Ondanks andersluidend beleid wordt hen bijvoorbeeld afgeraden aangifte te doen of wordt geweigerd aangifte op te nemen. Hun aangifte wordt zo snel wordt geseponeerd dat ze geen B9 krijgen (hoewel hen formeel ook in deze situatie een B9 verleend zou moeten worden zodat zij in staat worden gesteld beklag tegen de beslissing tot niet vervolging in te dienen en, waar aan de orde, een aanvraag voor verblijf op humanitaire gronden). Of zij worden niet als slachtoffers mensenhandel herkend en behandeld. Dit laatste geldt met name voor slachtoffers van mensenhandel in andere sectoren dan de seksindustrie (zie ook bijlage p. 2). Deze groepen zouden per definitie buiten een eventuele uitzonderingsbepaling vallen voor slachtoffers die gebruik maken van de B9-regeling.
Eenzelfde problematiek geldt voor slachtoffers van huiselijk geweld en eergerelateerd geweld. Ook hieronder bevindt zich een groep vrouwen voor wie het doen van aangifte tegen hun partner of hun bedreigers geen optie is, bijvoorbeeld omdat zij ook rekening moeten houden met de belangen van hun kinderen of omdat dit te gevaarlijk is.
‘Kan’ bepaling zet ons 20 jaar terug in de tijd.
Ook verwijzing naar het ‘kan’ karakter van de bepaling (‘kan worden afgewezen’) biedt geen oplossing. De Vereniging voor Vrouw & Recht wil er op wijzen dat dit het vrouwenhandel-beleid meer dan 20 jaar terug in de tijd zou zetten. De waarde van de B9-regeling zit er in dat slachtoffers er op kunnen vertrouwen dat wanneer zij zich tot de autoriteiten wenden, zij opvang en bescherming zullen krijgen. Deze zekerheid – en daarmee de verlaging van de aangifte-drempel die de B9-regeling beoogt – wordt weggenomen met de voorgestelde ‘kan’ bepaling. Het is dan immers aan de minister om te bepalen of in een individueel geval de afwijzingsgrond niet wordt toegepast. Dit zal een extra barrière vormen voor slachtoffers om onder hun uitbuiters vandaan te komen en daarmee de uitbuiting ongewenst in stand houden. Voor de problematiek van het vervangen van beleid door discretionaire bevoegdheid verwijzen wij ook naar de recente Schaduwrapportage bij het Vrouwenverdrag van het Netwerk VN-Vrouwenverdrag (zie bijlage p.1).
Ook hier geldt dat een vergelijkbare problematiek speelt ten aanzien van slachtoffers van huiselijk geweld en eergerelateerd geweld. Opvanghuizen zullen deze groep slachtoffers niet meer willen opvangen omdat er geen perspectief is op financiering en doorstroming. Daarnaast hangt zeker bij slachtoffers van eergerelateerd geweld nu al te veel af van de discretionaire bevoegdheid van de minister. Dit is een onwenselijke situatie die vraagt om beleid in plaats van versterking van willekeur. Discretionaire bevoegdheid is immers slechts daar aan de orde waar beleid ontbreekt.
In deze brief concentreren wij ons op de positie van slachtoffers mensenhandel en slachtoffers van huiselijk en eergerelateerd geweld. Dat wil niet zeggen dat wij de zorgen die door andere organisaties naar voren zijn gebracht niet delen. Graag verwijzen wij daarvoor naar de inbreng van deze organisaties.
Hoogachtend,
Mr. M.M. van der Burg
Voorzitter VVR
Bijlage **
**Schaduwrapportage VN-Vrouwenverdrag 2009, relevante onderdelen Art. 6 ‘Combating trafficking in women and forced prostitution’. p. 49 – 53
Article 6 Combating trafficking in women and forced prostitution
Criminal approach barrier to protection of trafficking victims
The NGOs are disappointed that the government refuses to acknowledge the shortcomings in the B9-regulation in its answer to Q 27. The major shortcoming is that it makes access to assistance and protection dependent on cooperation of the victim with the criminal justice system, thus failing to provide adequate protection to all victims of trafficking. In the view of the NGOs, the protection of the human rights of victims ought to prevail above the state interest of prosecution. This would be in line with the governments’ recognition of trafficking in human beings as a serious human rights violation,104 and the Council of Europe Convention on Action against Trafficking in Human Beings, to which the Netherlands is in the process of becoming a party. It would also be in line with the recent advice of the Dutch Advisory Board on Immigration Affairs (ACVZ), which proposes to de-link access to protection & assistance and cooperation with the authorities (105)
NGOs would like to know if the government is willing to provide access to assistance & protection for victims of trafficking who are not able or willing to cooperate with the criminal justice system.
Residence permit on humanitarian grounds restricted to limited group of victims
Under the present B9-procedure victims of trafficking are entitled to a reflection period if there is the slightest indication that they are victims of trafficking.(106) During this period expulsion is suspended. If the victim decides to cooperate with the authorities, she/he is entitled to a temporary residence permit for the duration of the criminal proceedings. Following this
temporary residence permit, the victim may apply for continued residence on humanitarian grounds.
The answer of the government to Q 27 suggests that victims who decide not to cooperate (e.g. for fear of the traffickers) can apply for a residence permit on humanitarian grounds. This is not correct. According to the Aliens Act Implementation Guidelines (107), an application for residence on humanitarian grounds can only be submitted after having been granted a
temporary residence permit. The only possibility open to this group of victims is to apply for a permit, calling upon the discretionary power of the Deputy Minister of Justice.(108) It is then up to the Deputy Minister to decide upon the application on a case-to-case basis.
‘Discretionary power’ is not an official policy
In the view of the NGOs presenting the option of ‘discretionary power’ as a ‘policy’ contradicts the very meaning of the concept of ‘discretionary power’, that is: exceptions to the rule, e.g. aimed at cases that are not covered by the policy and based on personal (humanitarian) considerations. Since the introduction of the Linkage Act in 1998 (deputy) ministers of Justice have used their ‘discretionary power’ rather often.109 NGOs perceive this as utterly problematic as it is unclear and unverifiable on what criteria decisions are based, thus risking creating inequality before for the law. NGOs are of the opinion that the government should change its official policy and provide all victims of trafficking adequate protection and assistance, independent of their capacity or willingness to cooperate with the authorities in the prosecution of the traffickers.
NGOs are interested to know if, as suggested in its answer to Q 27, the government is willing to amend the Aliens Act to enable all victims of trafficking to apply for a residence permit on humanitarian grounds, independent of their (previous) cooperation with the criminal justice system and the temporary residence permit granted then.
Role of NGOs not recognized in identification of victims of trafficking
In the Netherlands, many organisations play a role in the identification of victims of trafficking.(110) The police, however, are the only body qualified to formally identify a victim and give access to the B9-regulation.111 Many victims of trafficking, however, are too afraid to press charges or to testify because they don’t trust the police. They are afraid of retaliation by the traffickers or too traumatised to be able to speak about what happened to them. They remain silent, don’t have access to support and often end up in aliens’ custody.
NGOs suggest that, in order to prevent victims of trafficking from ending up in aliens’ detention and being deported, the role of NGOs in the (early) identification of victims of trafficking should be formally recognized. They recommend that, in order to assess whether or not a person is a victim of trafficking, apart from the police’s judgement, information from NGOs and other assistance providers should be taken into account.(112) The government is in favour of cooperation between police and NGOs, but fails to describe how or when such cooperation will be implemented.
The NGOs are interested to learn if the government is indeed willing to formally recognise the role of NGOs in the identification of victims of trafficking and what steps it intends to take to implement this.
Failure to identify victims in aliens’ detention
Recent research shows that the identification of victims in detention centres for aliens and refugee centres is insufficient.113 NGOs applaud the initiative of the deputy Minister to issue instructions to the staff of aliens’ detention centres and the Return and Departure Service to watch for signs of trafficking and pass these on to police, so they may take steps to lift the
detention.114 They also consider it a positive sign that the government is willing to improve access of NGOs to detention centres.
However, victims of trafficking in aliens’ detention are, contrary to the regular B9-procedure, only allowed a reflection period if both police and the Public Prosecution Service agree (Vc B9/3.1). In other words, as stated by the government in its response, ‘if there is evidence of trafficking’. This contradicts the character of the reflection period, which is precisely meant to precede the stage of ‘evidence’ by using a much lighter criterion, i.e. ‘the slightest indication that a person might be a victim of trafficking’ in order to prevent the deportation of victims of trafficking.
NGOs would like to know if the government is willing to apply the regular B9-procedure to victims in aliens’ detention, i.e. to entitle them to a reflection period on the slightest indication that they might be a victim of trafficking.
(….)
Trafficking and exploitation in other sectors than the sex industry
Currently ‘labour exploitation’118 is not defined in the criminal law, despite a recommendation of the National Rapporteur in her third report that this should be done. Consequently, it is left to the judiciary to develop a definition through case law. Cases of trafficking for exploitation outside the sex industry, for example in domestic work, seldom lead to a conviction. In general, the main focus is still on trafficking for the sex industry, leaving victims of other forms of exploitation unrecognised and unprotected. The NGOs subscribe to the recommendations of the European Commissioner for Human Rights in his report of March 2009, in which he urges the government to follow the recommendation of the National Rapporteur speedily to
end ambiguity, thereby enhancing protection for victims of exploitation outside the sex industry. (119)
NGOs suggest that the Committee asks the government why it has not yet implemented the recommendation to define ‘labour exploitation’.
104 See e.g. Aliens Act Implementation Guidelines (Vc), p. 263
105 ACVZ, 2009, p.31
106 In its answer to Q. 27-28 the government mistakenly states a number of times that there should be ‘evidence’ of trafficking for the police to allow a (possible) victim the reflection period. This is not correct: in order to qualify for the reflection period B9 holds that there should be ‘the slightest indication of the person being a victim of trafficking’, which is not the same as ‘evidence’.
107 Vc B16/7, resp Vb Art. 3.52
108 Art. 3.4 sub 3 Vb 2000.
109 Damen, 2004, pp. 292-298.
110 ‘Prostitution control teams’ of the Morals Police, Aliens Police, Royal Military Police at Amsterdam Airport, Labour Inspection / Social Intelligence and Investigation (SIOD), IND staff in detention and refugee centres, lawyers, prostitution field workers, social workers and other assistance providers.
111 BLinN, 2009, pp. 17-18.
112 BLinN, 2009, p. 52.
113 BLinN 2009; Van Vianen et al 2007
114 Parliamentary Papers II 2008/09, 28 638, nr. 39 p. 27.
115 National Rapporteur Mensenhandel 2008, p. 1
116 E.g. because they are undocumented or because they want to protect their privacy.
117 Wijers 2009, pp. 83-84.
118 In fact this is an inaccurate term as prostitution is also considered to be labour in the Netherlands.
119 Commissioner for Human Rights 2009 (a), p. 23, para 91
Oral statement of the Dutch Equal Treatment Commission 25 jan 2010
To be presented to the CEDAW Committee, January 25th 2010by Laurien Koster (chair)
Madam Chair, Honourable members of the Committee,
My name is Laurien Koster, chair of the Dutch Equal Treatment Commission. I also present to you: Marije Graven, legal expert at the Bureau of the Commission.
First of all I would like to thank you for the explicit invitation to attend this meeting, in which you mentioned the wish to strengthen the contacts with National Human Rights Institutions. The Equal Treatment Commission appreciates the possibility to address your Committee on a few specific topics. Being here also offers an excellent opportunity to the ETC to prepare for the transformation into full national human rights institute in 2011 as foreseen in new draft legislation. The ETC expects synergy to rise from the combination of her current legal tasks in horizontal relations and the new overall responsibilities for human rights
I draw the attention of your committee to this joyful development also for a specific reason.
All opportunities come with possible threats. With the establishment of a national human rights institute the government will create a better infrastructure for the promotion and the protection of rights, also women’s rights. On the other hand we have to be on the alert not loosing or demolishing other structures that play an important role like the NGOs and their networks with precious expertise. The thorough examination and report of the overall situation in The Netherlands by the NGOs is of unmistakable value. It shows that 54 NGOs are together in the capillaries of a society. Your Committee has asked critical questions about the subsidies to NGOs. The NGOs have stressed the fact that most of the experts-centres for gender equality and women’s human rights have vanished due to loss of their funding; with consequences for the shadow-reporting capacity and the empowerment of women.
I am not sure that the state is fully aware of the importance and value of the participation of civil society in processes as combating discrimination. I quote from the letter of the Minister of the Interior to the Parliament 10 July 2009 on the subject of the NHRI: ‘Overheidsorganisaties die subsidie verlenen aan mensenrechtenorganisaties kunnen – als het NIRM taken in uitvoering neemt die in opdracht van subsidieverleners ook door anderen worden vervuld – besluiten om subsidies om te buigen of te beëindigen.’ Government- organisations, which subsidize human rights organisations to fulfil certain tasks can decide to stop or change subsidies when the NHRI will take up such tasks.
Protection and promotion of rights requires contact with and information from civil society. The ETC therefore supports the NGOs in the suggestion to the Committee to raise again the issue of core funding for women’s rights organisations and civil society.
I am aware of the fact that you have studied all comments seriously. Still I want to draw your attention to a number of specific topics:
• The situation on the labour market for pregnant women and women of non Dutch origin • Access to services and social life for Muslim woman wearing headscarves • The necessity of combating stereotypes • Transgender issues • The role of the government The difficulty of certain groups of women to access or maintain their jobs in the labour market.
Pregnant women
Discrimination of pregnant women in working situations has been a problem for women for many years. The discrimination laws in the Netherlands forbid this kind of discrimination since 1980, This does not seem to be enough to protect women from this kind of discrimination.
Many of the cases concerning sex discrimination are about pregnant women:
• in 2007 one third of the sex discrimination cases was about pregnant women • In the reporting period 42 judgements of the ETC were about discrimination because of pregnancy. • On top of this many women called or e-mailed the ETC because they felt discriminated because of pregnancy.
The complaints that are filed with the ETC concern:
• not being hired for a job • no promotion • employment contracts that are not extended • not receiving bonuses • negative consequences for employment conditions
The ETC focused on pregnancy discrimination in its comments on the 4th and 5th periodic report of the government. Nonetheless the government has taken no measures as of yet to tackle this problem. Given the persistency of this kind of discrimination, the ETC suggests the Committee to recommend the government to take measures to counter discrimination in the labour market on the grounds of pregnancy. In this regard the shadowreport by the NGOs contains also important remarks. There is no specific guarantee in the law to return to the former job after maternity leave. From a strict legal point of view this may not be necessary. However such a clear provision in the law will make women’s rights more visible and offer therefore more protection. As the reaction of the government on the last evaluation of the Equal Treatment Act is still pending and a new legislation will be part of it, a suggestion on behalf of your Committee could be effective.
Women of non-Dutch origin
In the cases brought before the ETC it is very obvious that ethnic minorities (both men and women) encounter more obstacles in obtaining work than people of Dutch origin. In the period 2005-2008 the ETC delivered 93 judgements on the grounds of race/ethnic origin in the labour market. In more than half of these cases the ETC judged that discrimination occurred. Muslim women form a specific group. They are discriminated because of their race or ethnic origin. A part of them also encounters discrimination because of wearing headscarves and therefore discrimination on the grounds of religion. The number of headscarf-cases has increased over the last few years. Half of the 28 judgements of the ETC on the ground of religion in 2007 concerned headscarves. The Dutch equal treatment laws forbid discrimination on the grounds of religion. Muslim women are more touched by this kind of discrimination then men as the expression of their religion is visible. In order to realise that these women have the same chances of access to work and jobs equally for all men and women a clear and firm government-opinion in favour of the protection of these women could make it clear to employers that the Dutch law forbids to ban headscarves in most cases. I will come back on the general attitude of the government.
Access to services and social life of Muslim women
In it’s comments the ETC mentions that women are confronted with the problem that they are denied access to establishments – such as restaurants, café’s and sports schools, – because of wearing headscarves. This leads to discrimination of Muslim women. The ETC has given several judgements in this regards and has brought these judgements to the attention of sector organisation and the Minister in charge. As for the denial of access by certain sport schools (gyms), two meetings have been held with the ETC, the sports schools sector organisation and civil servants of the Ministry of Health, Welfare and Sports. It has not stopped certain sport schools from maintaining their policy to not accept women wearing headscarves. The ETC still receives complaints from Muslim women who are not accepted at sports schools Also several women have reported to the police that they have been refused at sports schools. These cases are being handled by the district attorney, but it is obviously a slow process. The ETC has addressed the Minister for Health, Welfare and Sports again. She has publicly underlined the interest of participation of women of non Dutch origin in sports, but there are no signs that this has altered the situation. In order to enforce article 7 of the Convention it is necessary that the government investigates these discriminatory practices and takes effective measures. The anti-discrimination law at itself and the judgements of the Commission have not been effective to prevent the exclusion of these women from services and social life.
Combating stereotypes
Many of your questions to the Netherlands and remarks of the NGOs were related to the lack of relevant figures to base policies on or to be able to evaluate effectiveness of measures. I think it will be one of the mayor focus for the NHRI to see to such data-collection. However, sometimes a journalist can have an unexpected role. A national newspaper has published an interview with a young 29 year old entrepreneur. He tells the success-story of his business. He runs a company providing chauffeur services in Amsterdam. His clients are lawyers and consultants, but also big companies like Heineken. This chauffeur service employs male students only. For commercial reasons. Let me quote the young entrepreneur: “I can imagine that it will not make a manager’s wife very happy if her husband is picked up by a young blonde in a short-skirted suit” Unquote. Only one sentence, how many stereotypes did you count?? At least 6.
- Lack of diversity: employers are male and women are blond
- Women all wear short skirts
- Women pose a threat to marriages
- Managers are men
- Their partners are only women
- Those women are jealous I think no one needs figures anymore to get a sense of urgency for combating stereotypes. How about a recommendation in this regard?
Transgender issues
The issue of stereotyping produces an easy association to the transgender issues, which I want to bring to your attention. Transgenders are a – may be small – but extremely vulnerable group,. Leaving the body of a woman or getting it or being somewhere in between breaks stereotypes and causes therefore strong reactions in society.. In this respect it is also worth mentioning that today the ETC is holding a hearing about a sport school that denies the access to a transgender woman (a man who has had a sex change and therefore now is a woman). The practice of the ETC shows that their problems in society have a very diffuse and varied character. That makes it difficult to develop an elaborate specific policy. The counterpart of this fact should be that the government takes judgements of the ETC and signals of the NGOs like COC seriously also in individual cases. The ETC appreciates the intention of the government to draft legislation in order to abolish the demand of removal of all reproductive organs before the sex-change can be formally granted. It would certainly encourage the government to take a progressive role if the Committee would formulate a recommendation with regard to transgender issues.
The gender pay gap
Only two words on the persisting phenomenon of the gender pay gap. The NGOs have broadly commented on this issue. The persistence and the extent of the damage have brought the ETC to use its powers of investigation on its own initiative. The ETC will complete this year such an investigation in the hospital sector.
The overall role of the government
The government has its specific role as the most important state organ to fulfil all treaty obligations- In daily life the public administration also acts as an employer, renders goods and services and has special obligations for public schools. The ETC experiences in many cases that the public administration falls into the same pitfalls as employers in the private sector. It would contribute enormously to the awareness of the rights and needs of all people if the government acts as a role model. This can also contribute to the daily awareness of civil servants in what may still lack in state policies and measures in order to promote and protect women’s rights.
Members of the Committee, I thank you for your attention. I will happy to answer any questions.