Instantie

Commissie gelijke behandeling

Samenvatting

Een anti-discriminatiebureau heeft bij een disco twee praktijktesten uitgevoerd
waarbij een allochtone en een autochtone groep jongeren kort na elkaar
hebben getracht toegang te krijgen. De allochtone groep werd geweigerd,
terwijl de autochtone groep wel werd toegelaten. De wederpartij hanteert
bij voorzienbare drukte op zaterdagnacht een vaste-klantenbeleid, inhoudende
dat alleen toegang wordt verleend aan vaste klanten, al dan niet vergezeld
van introducés. Uit de verklaringen van twee deelnemers van de autochtone
groep blijkt dat deze personen behoren tot de vaste klantenkring van de
wederpartij. De Commissie acht het op grond hiervan niet aannemelijk dat
de disco bij de toelating in strijd met de wet heeft gehandeld. Wel beveelt
zij aan om duidelijke objectieve criteria en een inzichtelijke procedure
te hanteren voor de toelating tot haar discotheek.

Volledige tekst

1. HET VERZOEK

1.1. Op 11 juni 1996 heeft Anti Discriminatie Bureau Twente (ADB) te Enschede
(hierna: verzoekster) de Commissie gelijke behandeling verzocht een oordeel
uit te spreken over de vraag of (….) te Enschede (hierna: de wederpartij)
onderscheid heeft gemaakt op grond van ras als bedoeld in de Algemene wet
gelijke behandeling (AWGB).

1.2. Verzoekster heeft bij de wederpartij twee praktijktesten uitgevoerd,
waarbij een allochtone en een autochtone groep jongeren kort na elkaar
hebben getracht toegang te krijgen tot de dansgelegenheid van de wederpartij.
Omdat de allochtone groep werd geweigerd, terwijl de autochtone groep werd
toegelaten, is verzoekster van mening dat de wederpartij in strijd heeft
gehandeld met de AWGB.

2. DE ONTVANKELIJKHEID VAN HET VERZOEK

Verzoekster is een stichting welke zich blijkens haar statuten onder meer
ten doel stelt het bestrijden van discriminerend handelen van overheidsorganen,
instellingen, bedrijven, groepen of personen, alles in de ruimste zin des
woords, een en ander uitgevoerd volgens een jaarlijks door het bestuur
vast te stellen beleidsplan en daarbij behorend werkplan.
Uit de feitelijke werkzaamheden van verzoekster blijkt dat zij in overeenstemming
met haar statuten de belangen behartigt van degenen die de Algemene wet
gelijke behandeling (AWGB), de Wet gelijke behandeling van mannen en vrouwen
(WGB) en art. 7:646-648 Burgerlijk Wetboek (BW) beogen te beschermen. Hiermee
voldoet verzoekster aan de ontvankelijkheidsvereisten zoals gesteld in
art. 12 lid 2 sub e AWGB.
Verzoekster heeft geen namen genoemd van personen ten nadele van wie zou
zijn gehandeld, zoals bedoeld in art. 12 lid 3 AWGB. Een onderzoek door
de Commissie naar mogelijke bezwaren van deze personen tegen het onderhavige
verzoek blijft derhalve achterwege.

3. DE LOOP VAN DE PROCEDURE

3.1 De Commissie heeft het verzoek om een oordeel in behandeling genomen
en partijen hebben hun standpunt schriftelijk toegelicht. Verzoekster heeft
een videoband met opnames van de praktijktest overgelegd die zijn uitgezonden
in het programma `Hier en nu’ van de NCRV op 3 juni 1996.

3.2. Vervolgens heeft de Commissie partijen opgeroepen en deze hebben hun
standpunten nader toegelicht op een zitting op 25 maart 1997.

Bij de zitting waren aanwezig:

van de kant van verzoekster:
– dhr (….) (coördinator verzoekster)
– dhr (….) (medewerker verzoekster)
– mw mr. (….) (deskundige Landelijk Bureau Racismebestrijding)

van de kant van de wederpartij:
– dhr (….) (hoofd administratie en organisatie)
van de kant van de Commissie
– mw. mr. L.Y. Gonçalves-Ho Kang You (Kamervoorzitter)
– mw. mr. L. Mulder (lid Kamer)
– dhr. mr. P.R. Rodrigues (lid Kamer)
– mw. mr. D. Jongsma (secretaris Kamer).

3.3. Het oordeel is vastgesteld door Kamer II van de Commissie. In deze
Kamer hebben zitting de leden als genoemd onder 3.2.

4. DE RESULTATEN VAN HET ONDERZOEK

De feiten

4.1. De wederpartij exploiteert een discotheek. Voor wat betreft de toegang
tot haar etablissement hanteert de wederpartij een vaste-klantenbeleid,
hetgeen inhoudt dat bij grote drukte of te verwachten drukte alleen vaste
klanten of regelmatige bezoekers toegelaten worden. Dit toegangsbeleid
staat ook vermeld op het informatiebord aan de gevel van de zaak.

4.2. Naar aanleiding van meerdere klachten van allochtone jongeren over
de weigering om hen toe te laten tot verschillende discotheken in Twente,
heeft verzoekster praktijktesten uitgevoerd bij een viertal gelegenheden,
waaronder die van de wederpartij. Het doel van deze testen was enerzijds
om na te gaan of discotheekbezoekers ongelijk worden behandeld op grond
van hun huidskleur of afkomst en anderzijds om te bezien of de in mei 1993
door het Bedrijfschap Horeca ingevoerde anti-discriminatiecode wordt gehandhaafd
in deze discotheken.

De vier onderzochte discotheken zijn geselecteerd op grond van:
– meldingen bij verzoekster van jongeren, die slachtoffer zijn geweest
van weigering bij de discotheken;
– getuigenissen van jongeren, die bij de discotheken hebben geconstateerd
dat allochtone jongeren werden geweigerd;

– de omstandigheid dat Enschede en Hengelo steden zijn, die de meeste Twentse
discotheekbezoekers ontvangen in het weekend.

De eerste praktijktest is uitgevoerd in de nacht van 25 op 26 mei 1996.
Van deze praktijktest zijn filmopnamen gemaakt, die in NCRV’s `Hier en
nu’ van 3 juni 1996 zijn uitgezonden. De tweede praktijktest is in de nacht
van 1 op 2 juni 1996 uitgevoerd.

De standpunten van partijen

Verzoekster stelt het volgende

4.3. Ten aanzien van de uitvoering van de praktijktest heeft verzoekster
een aantal algemene uitgangspunten gehanteerd.

Alle groepen konden op grond van uiterlijke kenmerken `zo op het oog’ omschreven
worden als gemiddelde discotheekbezoekers. Het profiel van de testpersonen
was als volgt:
– de testpersonen hebben op geen enkele wijze een relatie met de organisatie
van verzoekster;
– de testpersonen hebben geen strafrechtelijk verleden;
– de testpersonen onderscheiden zich niet al te veel van de gemiddelde
discotheekbezoekers in de zin van haardracht, kleding, schoeisel en dergelijke;
– de allochtone testpersonen beheersen de Nederlandse taal zodanig dat
zij tot discussie met bijvoorbeeld een portier in staat zijn.

Verzoekster heeft voor de praktijktest personen geselecteerd die niet bekend
waren bij de te bezoeken discotheken.

4.4. In de nacht van zaterdag 25 mei op zondag 26 mei 1996 heeft verzoekster
een praktijktest horeca uitgevoerd bij drie discotheken in Hengelo en één
in Enschede. De discotheken zijn in mei bezocht door twee groepen, één
groep bestaande uit vier allochtone jongeren en één controlegroep bestaande
uit vier autochtone jongeren. De controlegroep had tot taak om direct na
de weigering van de allochtone jongeren toegang te vragen bij de discotheek.
Voorts was er een medewerker van de organisatie van verzoekster aan de
controlegroep toegevoegd om zoveel mogelijk mee te maken van discussies
aan de deur van discotheken tussen portiers en de allochtone jongeren.
Beide groepen werden in het oog gehouden en gevolgd door medewerkers van
het ADB om zicht te houden op de totale gebeurtenissen.
De praktijktest is vervolgens herhaald in de nacht van 1 juni 1996 op 2
juni 1996. Zowel de allochtone groep als de controlegroep bestond bij de
tweede praktijktest uit twee personen.

4.5. Met betrekking tot de discotheek van de wederpartij heeft de praktijktest
in de nacht van 25 op 26 mei 1996 bij de allochtone groep tot de volgende
bevindingen geleid:
‘Om tien over een arriveerden wij bij de wederpartij. Door de portier werd
mij (K.A.) en T.S. gevraagd of wij in het bezit zijn van een studentenkaart.
Ik zei de portier dat wij niet in het bezit zijn van een studentenkaart.
Daarop antwoordde de portier: `Dan mogen jullie er niet in.’
Ondertussen vraagt T.S. aan een naar buiten komende Duitse of zij ook in
het bezit is van een studentenkaart. Zij antwoordt stellig: `Nein’. Vervolgens
gaat een man van middelbare leeftijd aan ons voorbij en naar binnen, zonder
dat om een studentenkaart wordt gevraagd. Ik vraag aan de portier waarom
deze man wel naar binnen mag. De portier antwoordt: `Omdat hij een vaste
klant is’. Daarop vraag ik hem: `Hoe kunnen wij hier vaste klant worden?’
De portier antwoordt mij: `Jullie komen gewoon niet naar binnen.’ Tijdens
deze discussie die enkele minuten duurde hebben wij gemerkt dat 10 a 15
blanke personen langs ons heen werden toegelaten zonder dat hen om een
studentenkaart werd gevraagd.
Om de discussies niet te laten escaleren vertrekken wij. Op enkele meters
verwijderd van de voordeur passeren wij de controlegroep.’

De bevindingen van de controlegroep bij de uitvoering van de praktijktest
bij de wederpartij in de nacht van 25 op 26 mei 1996 luiden als volgt:

‘Om kwart over een arriveerden wij bij de ingang van de discotheek van
de wederpartij. Zonder dat ons om een studentenkaart werd gevraagd werden
wij toegelaten.’

Een medewerker van de organisatie van verzoeker die aanwezig was bij de
praktijktest op 25 en 26 mei, rapporteert het volgende:
‘Vanaf tien over tot kwart over een stond ik (A.O.) in de directe nabijheid
van deze discotheek. Nadat de allochtone groep gearriveerd was, zag ik
dat er een discussie met de portier ontstond. Ondertussen gingen blanke
jongeren naar buiten of naar binnen. Nadat de allochtone groep vertrok
arriveerde tegelijkertijd de controlegroep. Ik zag dat hen de toegang niet
werd geweigerd.’

4.6. De bevindingen van de tweede praktijktest in de nacht van 1 juni op
2 juni 1996 luidden voor de allochtone groep als volgt:
‘Rondom 00:30 arriveren wij (M.S. en O.E.) bij deze discotheek. De toegang
wordt ons geweigerd met de mededeling dat de zaak vol is. Hierop gaan wij
met de portier in discussie, omdat er langs ons heen Nederlandse jongeren
worden toegelaten. Op de vraag: `Waarom zij wel en wij niet?’, antwoordt
de portier: `Als je het er niet mee eens bent dan doe je beklag maar bij
de politie.’

De controlegroep meldt over de uitvoering van de praktijktest bij de wederpartij
op 1 en 2 juni 1996 het volgende:
‘Om 00:40 staan wij (S.H. en B.A.) voor deze discotheek. Zonder belemmering
en/of vragen kunnen wij deze zaak betreden.’

4.7. Naar aanleiding van de verklaring van de wederpartij dat twee van
de autochtone testpersonen vaste klant waren bij de wederpartij merkt verzoekster
op dat zij hiervan niet op de hoogte was. Volgens verzoekster waren deze
twee bekenden alleen bij de eerste praktijktest aanwezig, maar niet bij
de tweede test. Vanwege de toegezegde anonimiteit van de testpersonen kan
verzoekster hieromtrent geen uitsluitsel geven.

De wederpartij stelt het volgende

4.8. In tegenstelling tot hetgeen verzoekster stelt heeft zij in casu het
beginsel van hoor en wederhoor geschonden door de wederpartij niet vooraf
op de hoogte te stellen van de uitkomsten van de praktijktest. Ten aanzien
van het profiel van de testpersonen stelt de wederpartij dat het mogelijk
correct is dat de testpersonen niet bekend zijn bij de zaaleigenaren, maar
dat van groter belang is of de testpersonen bekend zijn bij de portiers,
die het toelatingsbeleid uitvoeren. Het verslag van de bevindingen klopt
op een aantal punten niet met de videobeelden. Dit betreft het gemelde
tijdstip van het bezoek en de feitelijke weergave van de gebeurtenissen.

4.9. Het klantenbestand vormt een redelijke afspiegeling van de bevolking.
Op drukke avonden is er alleen toegang voor vaste klanten en studenten.
De portiers voeren dit beleid uit aan de deur en vragen zonodig naar een
studentenkaart. Vaste klanten kunnen introducés meenemen en zo kunnen ook
zij vaste klant worden. De capaciteit van de discotheek is ongeveer 400
personen. De wederpartij werft uit zijn vaste klanten medewerkers en portiers,
waarvan 5 of 6 personen van allochtone afkomst zijn.

4.10. De wederpartij heeft een getuigenverklaring overgelegd van twee van
de autochtone testpersonen, waarin zij verklaren vaste klant te zijn bij
de wederpartij. Deze twee testpersonen stellen in hun verklaring dat zij
de voorlichtingsavonden voorafgaande aan de praktijktesten niet hebben
bijgewoond en daardoor bij aanvang van de praktijktesten niet goed op de
hoogte zijn geweest van de bedoelingen ervan. In verband met de praktijktesten
hebben zij de discotheek van de wederpartij tweemaal bezocht. Zij hebben
van tevoren aangegeven dat zij vaste klant waren bij de discotheek van
de wederpartij en hebben daarom vraagtekens geplaatst bij de uitkomsten
van de praktijktesten bij de wederpartij. De wederpartij heeft voorts een
verklaring van een van zijn portiers overgelegd waaruit blijkt dat hij
de controlegroep heeft toegelaten, omdat de leden daarvan hem bekend waren.

5. OVERWEGINGEN VAN DE COMMISSIE

5.1. In geding is de vraag of de wederpartij bij de toelating tot haar
discotheek onderscheid heeft gemaakt op grond van ras als bedoeld in artikel
1 in samenhang met artikel 7 AWGB.

5.2. Artikel 1 AWGB bepaalt dat onder onderscheid onder andere wordt verstaan
onderscheid tussen personen op grond van ras.
Het begrip ras in de AWGB dient overeenkomstig het Internationaal Verdrag
inzake de uitbanning van alle vormen van rassendiscriminatie en vaste jurisprudentie
van de Hoge Raad ruim te worden uitgelegd. Dit omvat tevens huidskleur,
afkomst, of nationale of etnische afstamming (Tweede Kamer, vergaderjaar
1990-1991, nr. 3, pag. 13.).

Artikel 7 lid 1 sub b AWGB verbiedt in samenhang met artikel 1 AWGB onder
meer direct onderscheid tussen personen op grond van ras bij het aanbieden
van goederen en diensten, indien dit geschiedt in de uitoefening van een
beroep of bedrijf. Onder het sluiten van overeenkomsten wordt mede verstaan
het weigeren een overeenkomst aan te gaan (Tweede Kamer, 1991-1992, 22014,
nr. 5, p. 7-8.).

5.3. Verzoekster heeft verslagen van de praktijktesten en een videoband
als bewijs overgelegd. Zowel de civiele rechter als de strafrechter hebben
de praktijktest als bewijsmiddel geaccepteerd (Zie onder andere Rb Amsterdam
20 maart 1992, Rechtspraak Rassendiscriminatie 287 (straf) en Rb Zutphen
26 juni 1980, Rechtspraak Rassendiscriminatie 16 (civiel).). De Commissie
is eveneens van oordeel dat door middel van praktijktesten, afhankelijk
van de omstandigheden, het bewijs van ongelijke behandeling kan worden
geleverd.
De Commissie stelt voorts vast dat niet gesteld of gebleken dat het beeldverslag
inbreuk op het recht op privacy maakt, zodat de videoband eveneens als
bewijsmiddel kan dienen.

5.4. De Commissie stelt op grond van de verklaringen van verzoekster en
het overgelegde videomateriaal vast dat de allochtone groep vergelijkbaar
is met de controlegroep wat betreft leeftijd, uiterlijke verzorging en
houding. Beide groepen hebben op de bewuste nacht op min of meer gelijke
wijze en kort na elkaar toegang geprobeerd te krijgen tot de discotheek.

5.5. Verzoekster heeft een verslag van de eerste praktijktest in de nacht
van 25 op 26 juni 1996 als bewijs overgelegd. Uit dit verslag en de daarop
ter zitting gegeven toelichting van verzoekster blijkt dat de allochtone
groep de toegang tot de discotheek is geweigerd, terwijl daarentegen de
controlegroep is toegelaten.
Uit het verslag van de tweede praktijktest in de nacht van 1 juni op 2
juni 1996 blijkt dat de allochtone groep werd geweigerd omdat de zaak vol
zou zijn, terwijl de controlegroep toegelaten werd.

5.5. De wederpartij hanteert bij voorzienbare drukte en op zaterdagnacht
– een nacht waarop ook de praktijktest heeft plaatsgevonden – een vaste-klantenbeleid.
Dit betekent dat slechts vaste klanten of studenten, zonodig op vertoon
van hun studentenkaart, al dan niet vergezeld van introducés de toegang
wordt verleend. Aan de gevel bij de toegangsdeur van de discotheek staat
dit beleid ook vermeld.
Uit de verklaringen van de twee deelnemers aan de controlegroep blijkt
dat deze personen behoren tot de vaste klantenkring van de wederpartij.
Voorts blijkt daaruit dat zij de discotheek van de wederpartij tweemaal
in verband met de praktijktesten hebben bezocht. Verzoekster ontkent niet
dat deze personen vaste klant waren, maar wel dat deze aan de tweede praktijktest
hebben deelgenomen. Vanwege de toegezegde anonimiteit van de deelnemers
aan de praktijktest heeft verzoekster deze stelling niet nader door middel
van bewijs gestaafd.
Op grond van het bovenstaande concludeert de Commissie dat de autochtone
groep niet voldeed aan de criteria om als controlegroep voor de praktijktesten
te dienen.

5.6. Naar het oordeel van de Commissie volgt hieruit dat door middel van
de onderhavige twee praktijktesten niet aannemelijk is geworden dat de
wederpartij bij de toelating tot haar discotheek verboden onderscheid naar
ras heeft gemaakt.

5.7. Aanbeveling van de Commissie

Het vaste-klantenbeleid van de wederpartij houdt in dat vaste klanten en
studenten worden toegelaten. Voorzover de studenten geen vaste klant zijn,
kunnen zij een studentenkaart tonen. De wijze waarop de wederpartij vaststelt
wie al dan niet vaste klant is, is niet inzichtelijk en niet eenduidig.
Hoewel in de onderhavige zaak niet is komen vast te staan dat de wederpartij
verboden onderscheid naar ras maakt, is de Commissie van oordeel dat een
dergelijk toelatingsbeleid er toe kan leiden dat jongeren uit bepaalde
bevolkingsgroepen worden uitgesloten en dat zodoende (bewust of onbewust)
verboden onderscheid wordt gemaakt. De Commissie beveelt derhalve de wederpartij
aan om duidelijke objectieve criteria en een inzichtelijke procedure te
hanteren voor de toelating tot haar discotheek.

6. HET OORDEEL VAN DE COMMISSIE

De Commissie gelijke behandeling spreekt als haar oordeel uit dat (….)
te Enschede bij de weigering van allochtone jongeren in de bij de praktijktesten
betrokken gevallen geen onderscheid op grond van ras heeft gemaakt zoals
bedoeld in artikel 7 lid 1 sub b Algemene wet gelijke behandeling en derhalve
niet in strijd met deze wet heeft gehandeld.

Rechters

Mw. mr. L.Y. Gonçalves-Ho Kang You (Kamervoorzitter), mw. mr. L. Mulder(lid Kamer), dhr. mr. P.R. Rodrigues (lid Kamer), mw. mr. D. Jongsma (secretarisKamer)

Instantie

Commissie gelijke behandeling

Samenvatting

Een anti-discriminatiebureau heeft bij een disco twee praktijktesten uitgevoerd
waarbij een allochtone en een autochtone groep jongeren kort na elkaar
geprobeerd hebben toegang te krijgen tot de disco. De allochtone groep
werd geweigerd, terwijl de autochtone groep wel werd toegelaten. De disco
stelt een selectief toelatingsbeleid te voeren met als selectiecriteria:
lidmaatschap, een minimum leeftijd, correcte kleding en gedrag. Weigeringen
vinden plaats op basis van visuele herkenning door de portier.
De Commissie stelt vast dat beide groepen niet in het bezit waren van een
lidmaatschapspas, zodat lidmaatschap niet als selectiecriterium is gehanteerd.
Uit video-opnames is gebleken dat beide groepen wat betreft leeftijd, uiterlijke
verzorging en houding tijdens de test vergelijkbaar waren. Op grond daarvan
concludeert de Commissie dat de selectiecriteria geen reden vormden om
de allochtone groep te weigeren. Strijd met de wet.

Volledige tekst

1. HET VERZOEK

1.1. Op 11 juni 1996 heeft Anti Discriminatie Bureau Twente (ADB) te Enschede
(hierna: verzoekster) de Commissie gelijke behandeling verzocht een oordeel
uit te spreken over de vraag of (….) te Hengelo (hierna: de wederpartij)
onderscheid heeft gemaakt op grond van ras als bedoeld in de Algemene wet
gelijke behandeling (AWGB).

1.2. Verzoekster heeft bij de wederpartij twee praktijktesten uitgevoerd,
waarbij een allochtone en een autochtone groep jongeren kort na elkaar
hebben getracht toegang te krijgen tot de dansgelegenheid van de wederpartij.
Omdat de allochtone groep werd geweigerd, terwijl de autochtone groep werd
toegelaten, is verzoekster van mening dat de wederpartij in strijd heeft
gehandeld met de AWGB.

2. DE ONTVANKELIJKHEID VAN HET VERZOEK

Verzoekster is een stichting welke zich blijkens haar statuten onder meer
ten doel stelt het bestrijden van discriminerend handelen van overheidsorganen,
instellingen, bedrijven, groepen of personen, alles in de ruimste zin des
woords, een en ander uitgevoerd volgens een jaarlijks door het bestuur
vast te stellen beleidsplan en daarbij behorend werkplan.
Uit de feitelijke werkzaamheden van verzoekster blijkt dat zij in overeenstemming
met haar statuten de belangen behartigt van degenen die de Algemene wet
gelijke behandeling (AWGB), de Wet gelijke behandeling van mannen en vrouwen
(WGB) en artikel 7:646-648 Burgerlijk Wetboek (BW) beogen te beschermen.
Hiermee voldoet verzoekster aan de ontvankelijkheidsvereisten zoals gesteld
in artikel 12 lid 2 sub e AWGB.
Verzoekster heeft geen namen genoemd van personen ten nadele van wie zou
zijn gehandeld, zoals bedoeld in artikel 12 lid 3 AWGB. Een onderzoek door
de Commissie naar mogelijke bezwaren van deze personen tegen het onderhavige
verzoek blijft derhalve achterwege.

3. DE LOOP VAN DE PROCEDURE

3.1. De Commissie heeft het verzoek om een oordeel in behandeling genomen
en partijen hebben hun standpunt schriftelijk toegelicht. Verzoekster heeft
een videoband met opnames van de praktijktest overgelegd die zijn uitgezonden
in het programma `Hier en nu’ van de NCRV op 3 juni 1996.

3.2. Vervolgens heeft de Commissie partijen opgeroepen en deze hebben hun
standpunten toegelicht op een zitting op 25 maart 1997.

Bij de zitting waren aanwezig:

van de kant van verzoekster:
– dhr (….) (coördinator verzoekster)
– dhr (….) (medewerker verzoekster)
– mw mr. (….) (deskundige Landelijk Bureau Racismebestrijding)

van de kant van de wederpartij:
– dhr mr. D.M. Van Lieshout (advocaat)
– dhr (….) (vennoot)
– dhr (….) (vennoot)

van de kant van de Commissie
– mw. mr. L.Y. Gonçalves-Ho Kang You (Kamervoorzitter)
– mw. dr. L. Mulder (lid Kamer)
– dhr. mr. P.R. Rodrigues (lid Kamer)
– mw. mr. D. Jongsma (secretaris Kamer).

3.3. Het oordeel is vastgesteld door Kamer II van de Commissie.
In deze Kamer hebben zitting de leden als genoemd onder 3.2.

4. DE RESULTATEN VAN HET ONDERZOEK

De feiten

4.1. De wederpartij exploiteert een discotheek. Voor wat betreft de toegang
tot haar etablissement hanteert de wederpartij als huisregel dat uitsluitend
leden – al of niet op vertoon van een lidmaatschapskaarttoegang hebben
tot haar discotheek.

4.2. Naar aanleiding van meerdere klachten van allochtone jongeren over
de weigering om hen toe te laten tot verschillende discotheken in Twente,
heeft verzoekster praktijktesten uitgevoerd bij een viertal gelegenheden,
waaronder die van de wederpartij. Het doel van deze testen was enerzijds
om na te gaan of discotheekbezoekers ongelijk worden behandeld op grond
van hun huidskleur of afkomst en anderzijds om te bezien of de in mei 1993
door het Bedrijfschap Horeca ingevoerde anti-discriminatiecode wordt gehandhaafd
in deze discotheken.

De vier onderzochte discotheken zijn geselecteerd op grond van:
– meldingen bij verzoekster van jongeren, die slachtoffer zijn geweest
van weigering bij de discotheken;
– getuigenissen van jongeren, die bij de discotheken hebben geconstateerd
dat allochtone jongeren werden geweigerd;
– de omstandigheid dat Enschede en Hengelo steden zijn, die de meeste Twentse
discotheekbezoekers ontvangen in het weekend.

De eerste praktijktest is uitgevoerd in de nacht van 25 op 26 mei 1996.
Van deze praktijktest zijn filmopnamen gemaakt, die in NCRV’s `Hier en
nu’ van 3 juni 1996 zijn uitgezonden. De tweede praktijktest is in de nacht
van 1 op 2 juni 1996 uitgevoerd.

De standpunten van partijen

Verzoekster stelt het volgende

4.3. Ten aanzien van de uitvoering van de praktijktest heeft verzoekster
een aantal algemene uitgangspunten gehanteerd.

Alle groepen konden op grond van uiterlijke kenmerken `zo op het oog’ omschreven
worden als gemiddelde discotheekbezoekers. Het profiel van de testpersonen
was als volgt:
– de testpersonen hebben op geen enkele wijze een relatie met de organisatie
van verzoekster;
– de testpersonen hebben geen strafrechtelijk verleden;
– de testpersonen onderscheiden zich niet al te veel van de gemiddelde
discotheekbezoekers in de zin van haardracht, kleding, schoeisel en dergelijke;
– de allochtone testpersonen beheersen de Nederlandse taal zodanig dat
zij tot discussie met bijvoorbeeld een portier in staat zijn.

Verzoekster heeft voor de praktijktest personen geselecteerd die niet bekend
waren bij de te bezoeken discotheken.
Deze personen waren ouder dan 21 jaar, zij waren goed gekleed en hadden
een normale haardracht. Voor zover er verschillen tussen beide groepen
bestonden, vielen deze in het nadeel uit van de autochtone controlegroep
die wellicht een iets minder goed verzorgde indruk maakte dan de allochtone
groep.

4.4. In de nacht van zaterdag 25 mei op zondag 26 mei 1996 heeft verzoekster
een praktijktest horeca uitgevoerd bij drie discotheken in Hengelo en één
in Enschede. De discotheken zijn in mei bezocht door twee groepen, een
groep bestaande uit vier allochtone jongeren en één controlegroep bestaande
uit vier autochtone jongeren. De controlegroep had tot taak om direct na
de weigering van de allochtone jongeren toegang te vragen bij de discotheek.
Voorts was er een medewerker van de organisatie van verzoekster aan de
controlegroep toegevoegd om zoveel mogelijk mee te maken van discussies
aan de deur van discotheken tussen portiers en de allochtone jongeren.
Beide groepen werden in het oog gehouden en gevolgd door medewerkers van
de organisatie van verzoekster om zicht te houden op de totale gebeurtenissen.

De praktijktest is vervolgens herhaald in de nacht van 1 op 2 juni 1996.
Zowel de allochtone groep als de controlegroep bestond bij de tweede praktijktest
uit twee personen.

4.5. Met betrekking tot de discotheek van de wederpartij heeft de praktijktest
in de nacht van 25 op 26 mei 1996 voor de allochtone groep tot de volgende
bevindingen geleid:
‘Tegen half één die nacht arriveerden we bij deze discotheek. Daar werd
door een portier aan mij (K.A.) om een pas gevraagd. Ik zei hem dat wij
die niet hadden. Daarop antwoordde hij: `Dan komen jullie er niet in!’.
Ik vroeg hem: `Hoe komen wij aan een pas?’ De portier antwoordde: `Je moet
van de week maar even overdag bellen om een aanvraag in te dienen. En dan
hoor je wel of je als lid wordt toegelaten.’ Om geen problemen te veroorzaken
deden we enkele passen naar achteren en zagen vervolgens dat blanke jongeren
wel werden toegelaten zonder dat er om een pas werd gevraagd. Tot slot
zagen wij dat een groep van vier Antillianen deze discotheek wilde bezoeken.
Ook hen werd om een pas gevraagd. En toen zij die niet konden laten zien
werd hen de toegang ook geweigerd.’

De bevindingen van de controlegroep bij de uitvoering van de praktijktest
bij de wederpartij in de nacht van 25 op 26 mei 1996 luiden als volgt:

‘Om 00:35 arriveerden wij bij discotheek (….) Mij (M.V.) werd door een
portier gevraagd of wij in het bezit zijn van een ledenkaart. Ik antwoordde
hem ontkennend. Daarop antwoordde de portier:’dan komen jullie er niet
in.’ Toen ik hem vroeg kunnen we niet even binnen een kijkje nemen?’, werden
wij zonder problemen toegelaten tot deze discotheek.’

4.6. De bevindingen van de allochtone jongeren bij de uitvoering van de
praktijktest bij de wederpartij in de nacht van 1 op 2 juni 1996 zijn de
volgende:
‘Vijf over één arriveren wij (M.S. en O.E.) bij deze discotheek. Als wij
deze zaak willen betreden worden wij door de portier staande gehouden.
Op de vraag waarom wij niet naar binnen mogen antwoordt de portier: `Omdat
jullie geen leden zijn’. Zonder daarover in discussie te gaan vertrekken
wij weer.’

De bevindingen van de controle groep bij de uitvoering van de praktijktest
bij de wederpartij op 1 en 2 juni 1996 luiden als volgt:
‘Om 01.10 uur betreden wij (S.H. en B.A.) zonder dat ons om een ledenkaart
is verzocht deze discotheek.’

De wederpartij stelt het volgende.

4.7. Het verzoek dient niet-ontvankelijk te worden verklaard, omdat verzoekster
het algemeen geldende beginsel van hoor en wederhoor heeft geschonden door
na te laten zich tot de wederpartij te wenden. Schending van dit beginsel
heeft tot gevolg dat het onderzoek als nietig moet worden beschouwd.
Er rust op verzoekster een verplichting om het Bedrijfsschap Horeca bij
het onderzoek te betrekken. Dit is evenwel nagelaten. Voorts is verzoekster
bevooroordeeld ten aanzien van de wederpartij en heeft verzoekster nagelaten
de wederpartij en de Commissie volledig te informeren over de gestelde
bevindingen. Ten slotte maakt de wederpartij bezwaar tegen het gebruik
van technische middelen al of niet van mediamieke aard bij de uitvoering
van de praktijktest door verzoekster.

Gelet op de wijze waarop verzoekster de praktijktest heeft uitgevoerd ontvalt
de grondslag aan deze klacht.
Voorts zijn de resultaten uit het onderzoek niet concludent voor de stelling
dat de wederpartij de AWGB heeft geschonden. De dienstdoende portier heeft
zowel in de maand mei als in de maand juni personen, die hij als leden
meende te herkennen de toegang verleend en personen die hij niet als leden
kon of meende te herkennen de toegang geweigerd.

4.8. De wederpartij heeft ter zitting toegelicht dat aanvankelijk werd
gewerkt met een kaartsysteem voor leden. Nadien is door de snelle toename
van het aantal leden met de afgifte van kaarten gestopt, omdat er teveel
kaarten in omloop kwamen in verhouding tot de maximale capaciteit van 1.100
personen. Tevens weten de portiers wie wel of geen lid is en of het introducés
van leden betreffen. Het aanmelden als lid kan nog steeds, maar er worden
geen lidmaatschapskaarten meer verstrekt.

Kennelijk heeft de portier de autochtone controlegroep als leden herkend
en hen daarom toegang verleend. De portiers letten bij de toelating van
klanten sterk op correcte kleding en op een minimum leeftijd van 21 jaar.
Ook is het mogelijk dat de personen afkomstig uit allochtone groep geweigerd
zijn, omdat zij in het verleden problemen in de discotheek hebben veroorzaakt.

Overigens is een lidmaatschapskaart geen garantie voor toelating. Indien
een portier verwacht dat iemand overlast bezorgt, komt hij er niet in ongeacht
of hij kaarthouder is of niet. De weigeringen vinden plaats op basis van
herkenning door de portiers. Voor de uitvoering van dit beleid staat bij
de buiten-ingang van de discotheek altijd één en dezelfde vaste portier.

5. OVERWEGINGEN VAN DE COMMISSIE

5.1. In geding is de vraag of de wederpartij bij de toelating tot haar
discotheek onderscheid heeft gemaakt op grond van ras als bedoeld in artikel
1 in samenhang met artikel 7 AWGB.

5.2. Artikel 1 AWGB bepaalt dat onder onderscheid onder andere wordt verstaan
onderscheid tussen personen op grond van ras.
Het begrip ras dient in de AWGB overeenkomstig het Internationaal Verdrag
inzake de uitbanning van alle vormen van rassendiscriminatie en vaste jurisprudentie
van de Hoge Raad ruim te worden uitgelegd. Dit omvat tevens huidskleur,
afkomst, of nationale of etnische afstamming (Tweede Kamer, vergaderjaar
1990-1991, 22 014, nr. 3, pag. 13.).

Artikel 7 lid 1 sub b AWGB verbiedt in samenhang met artikel 1 AWGB onder
meer direct onderscheid tussen personen op grond van ras bij het aanbieden
van goederen en diensten, indien dit geschiedt in de uitoefening van een
beroep of bedrijf. Onder het sluiten van overeenkomsten wordt mede verstaan
het weigeren een overeenkomst aan te gaan (Tweede Kamer, vergaderjaar 1991-1992,
22 014, nr. 5, p. 7-8.).

5.3. Met betrekking tot het verweer van de wederpartij dat verzoekster
niet-ontvankelijk zou moeten worden verklaard, overweegt de Commissie als
volgt.
Op grond van de AWGB is verzoekster niet gehouden zich eerst tot de wederpartij
te wenden alvorens een verzoek bij de Commissie in te dienen. Hoewel naar
de mening van de Commissie het horen van de reactie van de wederpartij
wel het belang van een optimale acceptatie van de gelijke behandelingsnorm
dient, is er geen sprake van een wettelijke verplichting daartoe. Evenmin
rust op verzoekster de verplichting haar klacht eerst aan het Bedrijfsschap
Horeca voor te leggen.
De Commissie is voorts van oordeel dat het gebruik door verzoekster van
audiovisuele middelen bij het onderzoek geen redenen geeft om haar niet-ontvankelijk
te verklaren. Niet gesteld of gebleken is dat het beeldverslag inbreuk
op het recht op privacy maakt, zodat de videoband als bewijsmiddel kan
dienen.

5.4. Verzoekster heeft verslagen van de praktijktesten en een videoband
als bewijs overgelegd. Zowel de civiele rechter als de strafrechter hebben
de praktijktest als bewijsmiddel geaccepteerd (Zie onder andere Rb Amsterdam
20 maart 1992, Rechtspraak Rassendiscriminatie 287 (straf) en Rb Zutphen
26 juni 1980, Rechtspraak Rassendiscriminatie 16 (civiel).).
De Commissie is eveneens van oordeel dat door middel van praktijktesten,
afhankelijk van de omstandigheden, het bewijs van ongelijke behandeling
kan worden geleverd.

5.5. Teneinde de in het geding zijnde vraag te beantwoorden overweegt de
Commissie het volgende.

Uit het verslag van de eerste praktijktest in de nacht van 25 op 26 juni
1996 en de daarop ter zitting gegeven toelichting blijkt dat aan beide
groepen om een pas werd gevraagd. Geen van de jongeren was in het bezit
van een pas. De allochtone jongeren werd de toegang tot de discotheek geweigerd,
terwijl de autochtone jongeren daarentegen wel zijn toegelaten.

Het verslag van de tweede praktijktest in de nacht van 1 juni op 2 juni
1996 levert eenzelfde uitkomst op als de eerste test: de allochtone groep
werd geweigerd, de autochtone groep werd wel toegelaten. Aan geen van beide
groepen werd om een pas gevraagd. De allochtone jongeren werden geweigerd
omdat zij geen lid zouden zijn. De autochtone jongeren werd wel toegang
verleend. Onbetwist is dat zij evenmin lid waren.

5.6. De wederpartij heeft als reden voor weigering van de allochtone jongeren
aangevoerd dat zij een selectief toelatingsbeleid op grond van lidmaatschap
voert.
Uit de toelichting van de wederpartij blijkt dat het lidmaatschap voor
bezoekers echter geen garantie biedt voor toelating tot de discotheek.
De wederpartij stelt immers behalve het lidmaatschap nog andere selectiecriteria
te hanteren, te weten een minimum leeftijd van 21 jaar, correcte kleding
en slecht gedrag in het verleden of te verwachten slecht gedrag.
Voorts is de uitvoering van het beleid in handen van één en dezelfde portier
die op basis van visuele herkenning – er worden immers geen lidmaatschapskaarten
meer verstrekt – de vaste klanten en introducés zou herkennen.

5.7. De Commissie stelt op grond van de hiervoor genoemde uitkomsten van
de praktijktesten vast dat noch de allochtone noch de autochtone jongeren
in het bezit waren van een pas. Voorts is gesteld en niet weersproken dat
noch de allochtone noch de autochtone jongeren lid waren van de discotheek.
De Commissie constateert derhalve dat het lidmaatschap in de praktijk niet
als doorslag-gevend selectiecriterium wordt gehanteerd.

De Commissie stelt op grond van de verklaringen van verzoekster en het
overgelegde videomateriaal vast dat de allochtone groep vergelijkbaar is
met de autochtone controlegroep wat betreft leeftijd, uiterlijke verzorging
en houding.

Eveneens staat vast dat geen van de deelnemers aan de praktijktest bekend
waren bij de wederpartij. Beide groepen hebben op de bewuste nacht op min
of meer gelijke wijze en kort na elkaar geprobeerd toegang te krijgen tot
de discotheek.
De Commissie concludeert derhalve dat de hiervoor door de wederpartij genoemde
bijkomende selectiecriteria geen redenen voor het niet-toelaten van de
allochtone jongeren in kwestie konden opleveren.

Aangezien geen van de door de wederpartij aangevoerde redenen een aannemelijke
verklaring opleveren voor de weigering van de allochtone groep, concludeert
de Commissie dat er sprake is van verboden onderscheid op grond van ras
jegens allochtone jongeren in de bij de praktijktesten betrokken gevallen.

5.8. De Commissie acht het beleid van visuele herkenning van leden en introducés
alsmede toetsing van de selectiecriteria door een en dezelfde portier van
een discotheek met een capaciteit van 1.100 bezoekers niet redelijk uitvoerbaar.
Dit beleid heeft naar het oordeel van de Commissie direct onderscheid naar
ras tot gevolg en is dus in strijd met de AWGB. De Commissie concludeert
dat dit toelatingsbeleid niet alleen in de bij de praktijktesten betrokken
gevallen maar ook in het algemeen bij de toelating tot de discotheek leidt
tot verboden onderscheid op grond van ras.

6. HET OORDEEL VAN DE COMMISSIE

De Commissie gelijke behandeling spreekt als haar oordeel uit dat (….)
te Hengelo door het door haar gehanteerde toelatingsbeleid voor bezoekers
onderscheid op grond van ras heeft gemaakt zoals bedoeld in artikel 7 lid
1 sub b Algemene wet gelijke behandeling en derhalve in strijd met deze
wet heeft gehandeld.

Rechters

Mw. mr. L.Y. Gonçalves-Ho Kang You (Kamervoorzitter), mw. dr. L. Mulder(lid Kamer), dhr. mr. P.R. Rodrigues (lid Kamer), mw. mr. D. Jongsma (secretarisKamer)

Instantie

Commissie gelijke behandeling

Samenvatting

Een anti-discriminatiebureau heeft bij een disco twee praktijktesten uitgevoerd
waarbij een allochtone en een autochtone groep jongeren kort na elkaar
geprobeerd hebben toegang te krijgen tot de discotheek van de wederpartij.
De allochtone groep werd geweigerd, terwijl de autochtone groep wel werd
toegelaten. Volgens de disco wordt zij tot het voeren van een selectief
toelatingsbeleid gedwongen doordat groepen allochtone jongeren voor problemen
zorgden. Daarom worden ze geweigerd.
De Commissie oordeelt dat de Hoge Raad in een strafzaak heeft uitgesproken
dat indien bepaalde personen wegens hun ras de toegang tot een bar-dancing
wordt geweigerd dit achterstelling wegens ras oplevert. De Commissie oordeelt
op grond daarvan dat de wederpartij met haar toelatingsbeleid direct onderscheid
naar ras maakt.

Volledige tekst

1. HET VERZOEK

A. Op 11 juni 1996 heeft Anti Discriminatie Bureau Twente (ADB) te Enschede
(hierna: verzoekster) de Commissie gelijke behandeling verzocht een oordeel
uit te spreken over de vraag of
(….) te Hengelo (hierna: de wederpartij) onderscheid heeft gemaakt op
grond van ras als bedoeld in de Algemene wet gelijke behandeling (AWGB).

1.2. Verzoekster heeft bij de wederpartij twee praktijktesten uitgevoerd,
waarbij een allochtone en een autochtone groep jongeren kort na elkaar
hebben getracht toegang te krijgen tot de dansgelegenheid van de wederpartij.
Omdat de allochtone groep werd geweigerd, terwijl de autochtone groep werd
toegelaten, is verzoekster van mening dat de wederpartij in strijd heeft
gehandeld met de AWGB.

2. DE ONTVANKELIJKHEID VAN HET VERZOEK

Verzoekster is een stichting welke zich blijkens haar statuten onder meer
ten doel stelt het bestrijden van discriminerend handelen van overheidsorganen,
instellingen, bedrijven, groepen of personen, alles in de ruimste zin des
woords, een en ander uitgevoerd volgens een jaarlijks door het bestuur
vast te stellen beleidsplan en daarbij behorend werkplan.
Uit de feitelijke werkzaamheden van verzoekster blijkt dat zij in overeenstemming
met haar statuten de belangen behartigt van degenen die de Algemene wet
gelijke behandeling (AWGB), de Wet gelijke behandeling van mannen en vrouwen
(WGB) en artikel 7:646-648 Burgerlijk Wetboek (BW) beogen te beschermen.
Hiermee voldoet verzoekster aan de ontvankelijkheidsvereisten zoals gesteld
in artikel 12 lid 2 sub e AWGB.
Verzoekster heeft geen namen genoemd van personen ten nadele van wie zou
zijn gehandeld, zoals bedoeld in artikel 12 lid 3 AWGB. Een onderzoek door
de Commissie naar mogelijke bezwaren van deze personen tegen het onderhavige
verzoek blijft derhalve achterwege.

3. DE LOOP VAN DE PROCEDURE

3.1. De Commissie heeft het verzoek om een oordeel in behandeling genomen
en partijen hebben hun standpunt schriftelijk toegelicht. Verzoekster heeft
een videoband met opnames van de praktijktest overgelegd die zijn uitgezonden
in het programma `Hier en nu’ van de NCRV op 3 juni 1996.

3.2. Vervolgens heeft de Commissie partijen opgeroepen voor een zitting
op 25 maart 1997. De wederpartij heeft aan deze oproep geen gehoor gegeven.

Bij de zitting waren aanwezig:

van de kant van verzoekster:
– dhr (….) (coördinator verzoekster)
– dhr (….) (medewerker verzoekster)
– mw mr. (….) (deskundige Landelijk Bureau Racismebestrijding)

van de kant van de Commissie
– mw. mr. L.Y. Gonçalves-Ho Kang You (Kamervoorzitter)
– mw. dr. L. Mulder (lid Kamer)
– dhr. mr. P.R. Rodrigues (lid Kamer)
– mw. mr. D. Jongsma (secretaris Kamer).

3.3. Verzoekster heeft bij brief van 1 april 1997 nadere informatie overgelegd
over de praktijktest die is gehouden in de nacht van 1 op 2 juni 1996.

3.4. Het oordeel is vastgesteld door Kamer II van de Commissie.
In deze Kamer hebben zitting de leden als genoemd onder 3.2.

4. DE RESULTATEN VAN HET ONDERZOEK

De feiten

4.1. De wederpartij exploiteert een Bar-Dancing, waarin zich ook een discotheek
bevindt. Voor wat betreft de toegang tot haar etablissement hanteert de
wederpartij een open-deur principe, dat wil zeggen dat de wederpartij geen
lidmaatschapseisen stelt voor de toegang tot haar discotheek.

4.2. Naar aanleiding van meerdere klachten van allochtone jongeren over
de weigering om hen toe te laten tot verschillende discotheken in Twente,
heeft verzoekster praktijktesten uitgevoerd bij een viertal gelegenheden,
waaronder die van de wederpartij. Het doel van deze testen was enerzijds
om na te gaan of discotheekbezoekers ongelijk worden behandeld op grond
van hun huidskleur of afkomst en anderzijds om te bezien of de in mei 1993
door het Bedrijfschap Horeca ingevoerde anti-discriminatiecode wordt gehandhaafd
in deze discotheken.

De vier onderzochte discotheken zijn geselecteerd op grond van:
– meldingen bij verzoekster van jongeren, die slachtoffer zijn geweest
van weigering bij de discotheken;
– getuigenissen van jongeren, die bij de discotheken hebben geconstateerd
dat allochtone jongeren werden geweigerd;
– de omstandigheid dat Enschede en Hengelo steden zijn, die de meeste Twentse
discotheekbezoekers ontvangen in het weekend.

De eerste praktijktest is uitgevoerd in de nacht van 25 op 26 mei 1996.
Van deze praktijktest zijn filmopnamen gemaakt, die in NCRV’s `Hier en
nu’ van 3 juni 1996 zijn uitgezonden. De tweede praktijktest is in de nacht
van 1 op 2 juni 1996 uitgevoerd.

De standpunten van partijen

4.3. Verzoekster stelt het volgende

Ten aanzien van de uitvoering van de praktijktest heeft verzoekster een
aantal algemene uitgangspunten gehanteerd.

Alle groepen konden op grond van uiterlijke kenmerken `zo op het oog’ omschreven
worden als gemiddelde discotheekbezoekers.
Het profiel van de testpersonen was als volgt:
– de testpersonen hebben op geen enkele wijze een relatie met de organisatie
van verzoekster;
– de testpersonen hebben geen strafrechtelijk verleden;
– de testpersonen onderscheiden zich niet al te veel van de gemiddelde
discotheekbezoekers in de zin van haardracht, kleding, schoeisel en dergelijke;
– de allochtone testpersonen beheersen de Nederlandse taal zodanig dat
zij tot discussie met bijvoorbeeld een portier in staat zijn.

Verzoekster heeft voor de praktijktest personen geselecteerd die niet bekend
waren bij de te bezoeken discotheken.

4.4. In de nacht van zaterdag 25 mei op zondag 26 mei 1996 heeft verzoekster
een praktijktest horeca uitgevoerd bij drie discotheken in Hengelo en één
in Enschede. De discotheken zijn in mei bezocht door twee groepen, één
groep bestaande uit vier allochtone jongeren en één controlegroep bestaande
uit vier autochtone jongeren. De controlegroep had tot taak om direct na
de weigering van de allochtone jongeren toegang te vragen bij de discotheek.
Voorts was er een medewerker van de organisatie van verzoekster aan de
controlegroep toegevoegd om zoveel mogelijk mee te maken van discussies
aan de deur van discotheken tussen portiers en de allochtone jongeren.
Beide groepen werden in het oog gehouden en gevolgd door medewerkers van
de organisatie van verzoekster om zicht te houden op de totale gebeurtenissen.

De praktijktest is vervolgens herhaald in de nacht van 1 juni 1996 op 2
juni 1996. Zowel de allochtone groep als de controlegroep bestond bij de
tweede praktijktest uit twee personen.

4.5. Met betrekking tot de discotheek van de wederpartij heeft de praktijktest
in de nacht van 25 op 26 mei 1996 de volgende bevindingen opgeleverd:
‘Tussen 23:30 en 23:45 uur stonden we met z’n vieren (H.F., A.J., M.S.
en K.A.) voor de ingang van deze discotheek. Een portier vroeg ons: `Wat
is de bedoeling?’ Daarop zei ik (K.A.): `Wij willen graag naar binnen!’.
Daarop antwoordde de portier letterlijk: `Jullie mogen niet naar binnen.’
Op mijn vraag waarom, kreeg ik een roze papiertje overhandigd, dat ik in
de duisternis niet kon lezen. Toen zei de portier: `Er is hier geen discussie
over mogelijk’, en begon ons naar buiten te duwen. Hierop gingen wij niet
in en zonder problemen te veroorzaken vertrokken wij en lazen buiten de
discotheek de volgende tekst: `H.H. Portiers. Wees bijzonder alert op personen
waarvan het vermoeden bestaat, dat men een verdovend- of pepmiddel zou
kunnen gebruiken, zoals softdrugs of XTC-tabletten. Bij het geringste vermoeden
deze personen onherroepelijk de toegang weigeren. Vorenstaande geldt evengoed
voor kleurlingen als voor blanke personen. Aan deze maatregel kan geen
discriminerende uitleg worden gegeven. (….) wil in geen enkel opzicht
in verband gebracht worden met verdovende en/of pepmiddelen. Tevens personen
weigeren die zich hebben misdragen of in de nabijheid van `t samenscholen,
behoudens het wachten op taxi-bus-vervoer.’
Niemand van onze groep was ooit eerder bij de discotheek op bezoek geweest.
De allochtone groep jongeren wordt op 25 en 26 mei 1996 de toegang geweigerd.’

De bevindingen van de controlegroep bij de uitvoering van de praktijktest
bij de wederpartij in de nacht van 25 op 26 mei 1996 luiden als volgt:

‘Even na 23:45 uur arriveerden wij (Y.H., A.H., N.B. en M.V.) bij deze
discotheek. Voor de ingang passeerden wij de Marokkaanse groep jongeren.
Bij het naar binnen gaan hoorden wij allen dat de ene tot de andere portier
zei: `Die zwarten komen er hier niet in!’. De autochtone jongeren werd
de toegang niet belemmerd.’

4.6. De bevindingen van de allochtone jongeren bij de uitvoering van de
tweede praktijktest in de nacht van 1 juni op 2 juni 1996 zijn de volgende:
‘Rondom 23:00 uur arriveren wij (M.S. en O.E.) bij deze discotheek. Op
de vraag van de portier: `Wat komen jullie doen?’, antwoorden wij: `wij
willen vanavond bij (de discotheek van de wederpartij) uitgaan!’.

Daarop antwoordt de portier: `Jullie komen er niet in’. Wij hebben toen
geprobeerd in discussie te gaan om zijn motieven te achterhalen. De enige
reactie was dat hij telkens herhaalde: `Jullie komen er niet in’. Na verloop
van tijd besloten wij te vertrekken.’

De bevindingen van de controlegroep luiden als volgt:
‘Om 23:15 passeren wij (S.H. en B.A.) op ongeveer tien meter vanaf de toegangsdeur
de allochtone jongeren. Zonder belemmering en/of vragen van de portier
kunnen wij deze zaak betreden.’

De wederpartij stelt het volgende

4.7. Na vijftien jaar heeft de wederpartij haar beleid ten aanzien van
de toegang tot haar discotheken gewijzigd ten aanzien van bepaalde allochtone
jongeren, waarbij de portiers gevoelsmatig het idee krijgen dat deze jongeren
later in de discotheken problemen zullen veroorzaken.

Door het voorheen gevoerde soepelere beleid ten aanzien van allochtone
jongeren is gebleken dat er binnen de discotheek meer moeilijkheden ontstonden
met allochtone dan met autochtone jongeren. Op 2 september 1995 leidde
dit tot opstootjes tussen circa dertig Turkse en Marokkaanse jongeren.
Daarop zijn afspraken gemaakt binnen de organisatie van de wederpartij
in die zin dat allochtone jongeren op dezelfde wijze als autochtone jongeren
moesten worden behandeld. De portiers kregen richtlijnen waarbij hen nadrukkelijk
op het hart werd gedrukt om een objectief en oprecht beleid te voeren,
waarbij zij zich niet moesten laten leiden door gevoelens omtrent discriminatie.
Daarnaast moesten de portiers zoveel mogelijk allochtone jongeren weigeren,
waarvan vermoed werd dat zij tot de probleemgroepen behoorden. Indien deze
maatregelen niet zouden zijn getroffen, zou het voortbestaan van de onderneming
ernstig in gevaar zijn gebracht.

Allochtone jongeren, vooral Turkse en Marokkaanse, vormen in een uitgaanscentrum
een eigen groep in de totale groep van gasten. Dit leidt in veel gevallen
tot problemen binnen de eigen groep of met een andere groep allochtone
jongeren. Dit probleem laat zich in de praktijk maar op één manier ondervangen,
namelijk door er voor te zorgen dat er een goede spreiding van het aantal
allochtone jongeren is en door er voor te zorgen dat deze groep niet te
groot wordt. Ook op basis van deze argumenten worden soms allochtone jongeren
geweigerd ter voorkoming van problemen in en buiten de zaak en ter bescherming
van het aanwezige publiek.
Van de kant van het autochtone publiek is nooit de indruk gewekt dat zij
zich afzetten tegen het allochtone publiek. Hier komt echter een einde
aan als er sprake is van samenscholing van allochtone jongeren op bepaalde
plaatsen, zoals hoeken van de zaal, toiletingangen of trapportalen.

4.8. Met betrekking tot de op 25 mei 1996 uitgevoerde praktijktest merkt
de wederpartij op dat het hier drie Turkse of Marokkaanse oudere bezoekers
betrof van middelbare leeftijd, die de gemiddelde leeftijd van de vaste
bezoekers ver te boven ging. Met het oog op de verkoop van drugs zijn de
portiers vooral alert bij oudere bezoekers. De gemiddelde leeftijd van
de bezoekers van de onderhavige discotheek ligt tussen de 17 en 20 jaar.
Bezoekers van 35 tot 40 jaar hebben daar niets te zoeken.

5. OVERWEGINGEN VAN DE COMMISSIE

5.1. In geding is de vraag of de wederpartij bij de toelating tot haar
discotheek onderscheid heeft gemaakt op grond van ras als bedoeld in artikel
1 in samenhang met artikel 7 AWGB.

5.2. Artikel 1 AWGB bepaalt dat onder onderscheid onder andere wordt verstaan
onderscheid tussen personen op grond van ras.
Het begrip ras in de AWGB dient overeenkomstig het Internationaal Verdrag
inzake de uitbanning van alle vormen van rassendiscriminatie en vaste jurisprudentie
van de Hoge Raad ruim te worden uitgelegd. Dit omvat tevens huidskleur,
afkomst, of nationale of etnische afstamming (Tweede Kamer, vergaderjaar
1990-1991, nr. 3, pag. 13.).

Artikel 7 lid 1 sub b AWGB verbiedt in samenhang met artikel 1 AWGB onder
meer direct onderscheid tussen personen op grond van ras bij het aanbieden
van goederen en diensten, indien dit geschiedt in de uitoefening van een
beroep of bedrijf. Onder het sluiten van overeenkomsten wordt mede verstaan
het weigeren een overeenkomst aan te gaan (Tweede Kamer, 1991-1992, 22014,
nr. 5, p. 7-8.).

5.3. Verzoekster heeft verslagen van de praktijktesten en een videoband
als bewijs overgelegd. Zowel de civiele rechter als de strafrechter hebben
de praktijktest als bewijsmiddel geaccepteerd (Zie onder andere Rb Amsterdam
20 maart 1992, Rechtspraak Rassendiscriminatie 287 (straf) en Rb Zutphen
26 juni 1980, Rechtspraak Rassendiscriminatie 16 (civiel).). De Commissie
is eveneens van oordeel dat door middel van praktijktesten, afhankelijk
van de omstandigheden, het bewijs van ongelijke behandeling kan worden
geleverd.
De Commissie stelt voorts vast dat niet gesteld of gebleken is dat het
beeldverslag inbreuk op het recht op privacy maakt, zodat de videoband
als bewijsmiddel kan dienen.

5.4. Uit het verslag van de eerste praktijktest in de nacht van
25 op 26 juni 1996 en de daarop ter zitting gegeven toelichting blijkt
dat de allochtone groep de toegang tot de discotheek is geweigerd, terwijl
daarentegen de controlegroep is toegelaten.
De allochtone groep is daarbij door de portier van de discotheek een papier
overhandigd waaruit blijkt dat de weigering wordt gemotiveerd met het argument
dat deze bezoekers in verband worden gebracht met verdovende middelen,
zich hebben misdragen of nabij de discotheek samenscholen.
De wederpartij heeft als verklaring gegeven dat de allochtone groep is
geweigerd omdat hun leeftijd beduidend hoger lag dan die van de gemiddelde
discotheekbezoeker. Met het oog op drugsdealers zijn portiers vooral alert
bij oudere bezoekers.
De Commissie stelt op grond van de verklaringen van verzoekster en het
overgelegde videomateriaal vast dat de allochtone groep vergelijkbaar is
met de controlegroep wat betreft leeftijd, uiterlijke verzorging en houding.
De Commissie constateert derhalve dat niet aannemelijk is dat het verschil
in behandeling van de allochtone groep voortvloeit uit een verschil in
leeftijd. Uit de verklaringen van de controlegroep, die niet zijn betwist,
blijkt voorts dat de reden van weigering van de allochtone jongeren door
een der portiers gebaseerd was op hun huidskleur.
De Commissie is dan ook van oordeel dat uit de eerste praktijktest blijkt
dat de wederpartij in het betreffende geval verboden onderscheid naar ras
heeft gemaakt.

5.5. Het verslag van de tweede praktijktest in de nacht van 1 op 2 juni
1996 bevestigt het resultaat van de eerste praktijktest, met dien verstande
dat bij de tweede praktijktest de allochtone jongeren zonder nadere motivering
werden geweigerd.

5.6. De wederpartij heeft aangevoerd dat zij noodgedwongen een selectief
toelatingsbeleid moet voeren. Allochtone groepen jongeren zouden in toenemende
mate voor problemen in de discotheek hebben gezorgd. Naar aanleiding van
deze problemen is de wederpartij ertoe overgegaan een beleid te voeren,
waarbij zoveel mogelijk allochtone jongeren – waarvan de wederpartij meent
dat ze tot een probleemgroep behoren – zouden worden geweigerd. Voorts
wordt met het toelatingsbeleid mede beoogd een goede spreiding van het
aantal allochtone jongeren te bereiken.

Over de toelaatbaarheid van deze zogenoemde ordemaatregel heeft de Hoge
Raad in 1981 zich in een strafzaak uitgesproken (HR 24 november 1981, NJ
1982, 177 m.n. Malai.). In dit arrest overweegt de Hoge Raad dat indien
bepaalde personen wegens hun ras de toegang tot een bar-dancing geweigerd
wordt, dit achterstelling wegens ras van die personen oplevert.

Dit is volgens de Hoge Raad ook het geval indien die weigering geschiedt
met het motief het gevaar voor de verstoring van de goede omgang tussen
de bezoekers te bezweren. Hetzelfde geldt wanneer die personen op een ander
moment wel zouden worden toegelaten.

De Commissie stelt op grond van de toelichting van de wederpartij vast
dat haar toelatingsbeleid als een zogenoemde ordemaatregel moet worden
beschouwd, op grond waarvan allochtone jongeren de toegang wordt geweigerd.
Met dit toelatingsbeleid wordt direct onderscheid naar ras gemaakt zoals
verboden in de AWGB.

5.7. De Commissie concludeert dat dit toelatingsbeleid, niet alleen in
de bij de praktijktesten betrokken gevallen, maar ook in het algemeen bij
de toelating tot de discotheek, leidt tot verboden onderscheid op grond
van ras.

6. HET OORDEEL VAN DE COMMISSIE

De Commissie gelijke behandeling spreekt als haar oordeel uit dat (….)
te Hengelo door het door haar gehanteerde toelatingsbeleid voor bezoekers
direct onderscheid op grond van ras heeft gemaakt zoals bedoeld in artikel
7 lid 1 sub b Algemene wet gelijke behandeling en derhalve in strijd met
deze wet heeft gehandeld.

Rechters

Mw. mr. L.Y. Gonçalves-Ho Kang You (Kamervoorzitter), mw. dr. L. Mulder(lid Kamer), dhr. mr. P.R. Rodrigues (lid Kamer), mw. mr. D. Jongsma (secretarisKamer)

Instantie

Commissie gelijke behandeling

Samenvatting

Een anti-discriminatiebureau heeft bij een disco een praktijktest uitgevoerd
waarbij een allochtone en een autochtone groep jongeren kort na elkaar
hebben getracht toegang te krijgen. De allochtone jongeren werd de toegang
geweigerd, omdat zij niet in het bezit waren van een ledenkaart. De groep
autochtone jongeren heeft vervolgens niet meer getracht de toegang te verkrijgen.
Omdat de portiers bij deze weigering niet hebben aangegeven hoe een ledenkaart
verkregen kon worden, is volgens verzoekster onderscheid gemaakt op grond
van ras.
De Commissie oordeelt dat, nu de groep autochtone jongeren de praktijktest
niet heeft uitgevoerd, niet vastgesteld kan worden of er daadwerkelijk
sprake is van onderscheid op grond van ras. Verzoekster heeft kort voor
de zitting aanvullend bewijs aangeboden op grond waarvan het onderzoek
zal worden voortgezet.

Volledige tekst

1. HET VERZOEK

1.1 Op 11 juni 1996 heeft Anti Discriminatie Bureau Twente (ADB) te Enschede
(hierna: verzoekster) de Commissie gelijke behandeling verzocht een oordeel
uit te spreken over de vraag of (….) te Hengelo (hierna: de wederpartij)
onderscheid heeft gemaakt op grond van ras als bedoeld in de Algemene wet
gelijke behandeling (AWGB).

1.2. Verzoekster heeft bij de wederpartij een praktijktest uitgevoerd waarbij
een allochtone en een autochtone groep jongeren kort na elkaar hebben getracht
toegang te krijgen tot de dansgelegenheid van de wederpartij. Beide groepen
werd de toegang geweigerd, omdat zij niet in het bezit waren van een ledenkaart.
Omdat de portiers bij deze weigering niet hebben aangegeven hoe een ledenkaart
verkregen kon worden, is verzoekster van mening dat de wederpartij in strijd
heeft gehandeld met de AWGB.

2. DE ONTVANKELIJKHEID VAN HET VERZOEK

Verzoekster is een stichting welke zich blijkens haar statuten onder meer
ten doel stelt het bestrijden van discriminerend handelen van overheidsorganen,
instellingen, bedrijven, groepen of personen, alles in de ruimste zin des
woords, een en ander uitgevoerd volgens een jaarlijks door het bestuur
vast te stellen beleidsplan en daarbij behorend werkplan.
Uit de feitelijke werkzaamheden van verzoekster blijkt dat zij in overeenstemming
met haar statuten de belangen behartigt van degenen die de Algemene wet
gelijke behandeling (AWGB), de Wet gelijke behandeling van mannen en vrouwen
(WGB) en artikel 7:646-648 Burgerlijk Wetboek (BW) beogen te beschermen.
Hiermee voldoet verzoekster aan de ontvankelijkheidsvereisten zoals gesteld
in artikel 12 lid 2 sub e AWGB.
Verzoekster heeft geen namen genoemd van personen ten nadele van wie zou
zijn gehandeld, zoals bedoeld in artikel 12 lid 3 AWGB. Een onderzoek door
de Commissie naar mogelijke bezwaren van deze personen tegen het onderhavige
verzoek blijft derhalve achterwege.

3. DE LOOP VAN DE PROCEDURE

3.1. De Commissie heeft het verzoek om een oordeel in behandeling genomen
en partijen hebben hun standpunten schriftelijktoegelicht. Verzoekster
heeft een videoband met opnames van de praktijktest overgelegd die zijn
uitgezonden in het programma `Hier en nu’ van de NCRV op 3 juni 1996.

3.2. Vervolgens heeft de Commissie partijen opgeroepen voor een zitting
op 25 maart 1997. De wederpartij heeft aan deze oproep geen gehoor gegeven.

Bij de zitting waren aanwezig:

van de kant van verzoekster:
– dhr (….) (coördinator verzoekster)
– dhr (….) (medewerker verzoekster)
– mw mr. (….) (deskundige Landelijk Bureau Racismebestrijding)

van de kant van de Commissie
– mw. mr. L.Y. Gonçalves-Ho Kang You (Kamervoorzitter)
– mw. dr. L. Mulder (lid Kamer)
– dhr. mr. P.R. Rodrigues (lid Kamer)
– mw. mr. D. Jongsma (secretaris Kamer).

3.3. Het oordeel is vastgesteld door Kamer II van de Commissie. In deze
Kamer hebben zitting de leden als genoemd onder 3.2.

4. DE RESULTATEN VAN HET ONDERZOEK

De feiten

4.1. De wederpartij exploiteert een discotheek. Voor wat betreft de toegang
tot haar etablissement hanteert de wederpartij de regel dat toelating plaatsvindt
op vertoon van een lidmaatschapskaart.

4.2. Naar aanleiding van meerdere klachten van allochtone jongeren over
de weigering om hen toe te laten tot verschillende discotheken in Twente,
heeft verzoekster praktijktesten uitgevoerd bij een viertal gelegenheden,
waaronder die van de wederpartij.
Het doel van deze testen was enerzijds om na te gaan of discotheekbezoekers
ongelijk worden behandeld op grond van hun huidskleur of afkomst en anderzijds
om te bezien of de in mei 1993 door het Bedrijfschap Horeca ingevoerde
anti-discriminatiecode wordt gehandhaafd in deze discotheken.

De vier onderzochte discotheken zijn geselecteerd op grond van:
– meldingen bij verzoekster van jongeren, die slachtoffer zijn geweest
van weigering bij de discotheken;
– getuigenissen van jongeren, die bij de discotheken hebben geconstateerd
dat allochtone jongeren werden geweigerd;
– de omstandigheid dat Enschede en Hengelo steden zijn, die de meeste Twentse
discotheekbezoekers ontvangen in het weekend.

De eerste praktijktest is uitgevoerd in de nacht van 25 op 26 mei 1996.
Van deze praktijktest zijn filmopnamen gemaakt, die in NCRV’s `Hier en
nu’ van 3 juni 1996 zijn uitgezonden.

De tweede praktijktest is in de nacht van 1 op 2 juni 1996 uitgevoerd,
maar niet bij de discotheek van de wederpartij.

De standpunten van partijen

4.3. Verzoekster stelt het volgende

Ten aanzien van de uitvoering van de praktijktest heeft verzoekster een
aantal algemene uitgangspunten gehanteerd.

Alle groepen konden op grond van uiterlijke kenmerken `zo op het oog’ omschreven
worden als gemiddelde discotheekbezoekers. Het profiel van de testpersonen
was als volgt:
– de testpersonen hebben op geen enkele wijze een relatie met de organisatie
van verzoekster;
– de testpersonen hebben geen strafrechtelijk verleden;
– de testpersonen onderscheiden zich niet al te veel van de gemiddelde
discotheekbezoekers in de zin van haardracht, kleding, schoeisel en dergelijke;
– de allochtone testpersonen beheersen de Nederlandse taal zodanig dat
zij tot discussie met bijvoorbeeld een portier in staat zijn.

Verzoekster heeft voor de praktijktest personen geselecteerd die niet bekend
waren bij de te bezoeken discotheken.
Deze personen waren ouder dan 21 jaar, zij waren goed gekleed en hadden
een normale haardracht. Voor zover er verschillen tussen beide groepen
bestonden, vielen deze in het nadeel uit van de autochtone controlegroep
die wellicht een iets minder goed verzorgde indruk maakte dan de allochtone
groep.

4.4. In de nacht van zaterdag 25 mei op zondag 26 mei 1996 heeft verzoekster
een praktijktest horeca uitgevoerd bij drie discotheken in Hengelo en één
in Enschede. De discotheken zijn in mei bezocht door twee groepen, één
groep bestaande uit vier
allochtone jongeren en één controlegroep bestaande uit vier autochtone
jongeren. De controlegroep had tot taak om direct na de weigering van de
allochtone jongeren toegang te vragen bij de discotheek.
Voorts was er een medewerker van de organisatie van verzoekster aan de
controlegroep toegevoegd om zoveel mogelijk mee te maken van discussies
aan de deur van discotheken tussen portiers en de allochtone jongeren.
Beide groepen werden in het oog gehouden en gevolgd door medewerkers van
de organisatie van verzoeksters om zicht te houden op de totale gebeurtenissen.

De praktijktest is vervolgens herhaald in de nacht van 1 juni 1996 op 2
juni 1996, maar dat is niet gebeurd bij de discotheek van de wederpartij.

4.5. Met betrekking tot de discotheek van de wederpartij heeft de praktijktest
in de nacht van 25 op 26 mei 1996 de volgende bevindingen opgeleverd:
‘Rondom middernacht arriveerden wij bij discotheek (….)
De portier vroeg om onze ledenkaart. Wij zeiden hem dat wij geen lid waren,
maar dat graag wilden worden. Waarop hij zei dat dat vanavond niet kon.
Inmiddels merkte ik (K.A.) dat de controlegroep vlak achter ons stond en
ook meerdere bezoekers wilden deze disco bezoeken. De portier riep iedereen
toe: `Zonder ledenkaart kom je er niet in!’. ((….)) Daarop vertrokken
wij en de controlegroep’.

Verslag van twee medewerkers van de organisatie van verzoekster van de
uitvoering van de praktijktest bij de wederpartij op 25 en 26 mei 1996:
‘Met zijn tweeën (A.O. en T.V.) stonden we in de directe nabijheid van
deze disco. Wij zagen een discussie ontstaan tussen de Marokkaanse groep
en de portier. Er kwamen meerdere bezoekers bij staan, waaronder de controlegroep.
Na enkele minuten vertrok de Marokkaanse en de controlegroep, waarna de
overige blanke bezoekers vrij toegang hadden tot deze disco.’

Verzoekster constateert na deze weigering dat andere allochtone jongeren
de toegang wordt geweigerd en dat autochtone jongeren niet om een ledenkaart
wordt gevraagd.

4.6. Naar aanleiding van het schriftelijk verweer van de wederpartij stelt
verzoekster dat allochtone jongeren zich bij verzoekster beklaagd hebben
dat portiers in dienst bij de wederpartij niet kenbaar maken hoe een ledenkaart
verkregen kan worden. Ook klaagden zij erover dat autochtone jongeren niet
om een ledenkaart werd verzocht. De wederpartij voert een inconsequent
toelatingsbeleid, omdat een portier moet kunnen aangeven waarop hij een
weigering om een bepaalde persoon toe te laten baseert.

4.7. Verzoekster heeft bij brief van 21 maart 1997 aan de Commissie verzocht
een tweede praktijktest in haar oordeel te betrekken. Deze praktijktest
heeft plaatsgevonden op zaterdagnacht 26 oktober 1996 en zaterdagnacht
2 november 1996.

De wederpartij stelt het volgende

4.8. Op basis van een nader intern onderzoek concludeert de wederpartij
dat de portier niet discriminerend heeft opgetreden door te vragen om een
ledenkaart.

De getuigenis van de twee medewerkers van de organisatie van verzoekster
sluit niet uit dat er geen allochtone jongeren zijn toegelaten. Uit dit
verslag blijkt uitsluitend dat er na het vertrek van beide onderzoeksgroepen
alleen autochtonen zijn
toegelaten.

5. OVERWEGINGEN VAN DE COMMISSIE

5.1. In geding is de vraag of de wederpartij bij de toelating tot haar
discotheek onderscheid heeft gemaakt op grond van ras als bedoeld in artikel
1 in samenhang met artikel 7 AWGB.

5.2. Artikel 1 AWGB bepaalt dat onder onderscheid onder andere wordt verstaan
onderscheid tussen personen op grond van ras.
Het begrip ras in de AWGB dient overeenkomstig het Internationaal Verdrag
inzake de uitbanning van alle vormen van rassendiscriminatie en vaste jurisprudentie
van de Hoge Raad ruim te worden uitgelegd. Deze omvat tevens huidskleur,
afkomst, of nationale of etnische afstamming (Tweede Kamer, vergaderjaar
1990-1991, nr. 3, pag. 13.).

Artikel 7 lid 1 sub b AWGB verbiedt in samenhang met artikel 1 AWGB onder
meer direct onderscheid tussen personen op grond van ras bij het aanbieden
van goederen en diensten, indien dit geschiedt in de uitoefening van een
beroep of bedrijf. Onder het sluiten van overeenkomsten wordt mede verstaan
het weigeren een overeenkomst aan te gaan (Tweede Kamer, 1991-1992, 22014,
nr. 5, p. 7-8.).

5.3. Verzoekster heeft verslagen van de praktijktesten en een videoband
als bewijs overgelegd. Zowel de civiele rechter als de strafrechter hebben
de praktijktest als bewijsmiddel geaccepteerd (Zie onder andere Rb Amsterdam
20 maart 1992, Rechtspraak Rassendiscriminatie 287 (straf) en Rb Zutphen
26 juni 1980, Rechtspraak Rassendiscriminatie 16 (civiel).). De Commissie
is eveneens van oordeel dat door middel van praktijktesten, afhankelijk
van de omstandigheden, het bewijs van ongelijke behandeling kan worden
geleverd.
De Commissie constateert voorts dat niet gesteld of gebleken is dat het
beeldverslag inbreuk op het recht op privacy maakt, zodat de videoband
eveneens als bewijsmiddel kan dienen.

5.4. De Commissie stelt op grond van de verklaringen van verzoekster en
het overgelegde videomateriaal vast dat de allochtone groep vergelijkbaar
is met de controlegroep wat betreft leeftijd, uiterlijke verzorging en
houding.

5.5. Uit het verslag van de praktijktest in de nacht van 25 op 26 juni
1996 en de daarop ter zitting gegeven toelichting blijkt dat de allochtone
groep de toegang tot de discotheek is geweigerd en dat de controlegroep
geen toegang heeft geprobeerd te krijgen.
Aangezien de controlegroep de praktijktest niet heeft uitgevoerd, is het
niet mogelijk vast te stellen of er daadwerkelijk sprake is van onderscheid
op grond van ras.

5.6. Verzoekster stelt dat na de praktijktest nog andere allochtone jongeren
zijn geweigerd, terwijl autochtone jongeren niet om een ledenkaart werd
gevraagd. Verzoekster heeft kort voor de zitting van die stelling aanvullend
bewijs aangeboden door middel van twee praktijktesten die op zaterdagnacht
26 oktober en 2 november 1996 zijn uitgevoerd en heeft het verslag van
deze testen overgelegd. De Commissie zal het onderzoek voortzetten voor
wat deze twee praktijktesten betreft en zal de wederpartij in de gelegenheid
stellen op het door verzoekster overgelegde verslag te reageren.

6. HET OORDEEL VAN DE COMMISSIE

De Commissie spreekt als haar oordeel uit dat zij het onderzoek zal voortzetten
op de wijze als in overweging 5.6. omschreven.
De wederpartij wordt in de gelegenheid gesteld op het verslag van verzoekster
over de twee praktijktesten van oktober en november 1996 te reageren en
zonodig tegenbewijs te leveren. De wederpartij dient deze informatie te
verstrekken uiterlijk 4 weken na het vaststellen van dit oordeel.

Rechters

Mw. mr. L.Y. Gonçalves-Ho Kang You (Kamervoorzitter), mw. dr. L. Mulder(lid Kamer), dhr. mr. P.R. Rodrigues (lid Kamer), mw. mr. D. Jongsma (secretarisKamer)