Discrepancy between Dutch abortion legislation and international human rights standards; submission to CEDAW session 92

Samen met Bureau Clara Wichmann heeft de VVR op 23 december 2025 een bijdrage ingediend bij het VN-Vrouwenrechtencomité (CEDAW) ten behoeve van de constructieve dialoog met de Nederlandse regeringsdelegatie op 6 februari 2026. Beide organisaties wijzen erop dat de Nederlandse abortuswetgeving niet in lijn is met de internationale mensenrechten normen en nodigen het Comité uit om dit ter sprake te brengen tijdens sessie 92 (2-20 februari 2026).. De submission in PDF.

Tijdens het symposium Safeguarding Abortion Rights: Dutch Law in Context had CEDAW-lid Genoveva Tisheva in de key-note de recente ontwikkelingen in het internationale mensenrechtenkader uiteengezet. Ook had ze geciteerd uit een aantal recente aanbevelingen in Concluding Observations.
Het Engelstalige verslag van het symposium is ook op deze website te raadplegen of down te loaden.

 

Bureau Clara Wichmann, FNV en VVR roepen op amendementen op wetsontwerp Wet Aanpassing dienstverlening aan huis te verwerpen (brief 15 december 2025)

25-146 Amendementen ingediend op wetsvoorstel 36744 Wet Aanpassing Regeling dienstverlening aan huis

Binnenkort wordt het wetsontwerp Wet Aanpassing Regeling Dienstverlening aan Huis besproken in de Tweede Kamer. Met deze wet krijgen tienduizenden zorgverleners, die op minder dan vier dagen voor een PGB-houder werken eindelijk dezelfde rechten die alle andere werknemers hebben. De uitzonderingsbepalingen van de Regeling Dienstverlening in aan Huis in arbeidsrecht en sociale zekerheid gelden dan niet meer voor hen.
De wetswijzing is noodzakelijk omdat de Centrale Raad van Beroep eind maart 2023 oordeelde dat deze uitzonderingsbepalingen verboden indirecte discriminatie vormden, waarvoor geen objectieve rechtvaardiging bestaat – strijd met Richtlijn 79/7/EEG. Bureau Clara Wichmann en de VVR steunden Carol Kollmann in dit principiële proefproces.
Amendementen beogen de impact van de uitspraak van de CRvB te beperken. In een  brief van 15 december 2025 leggen BCW, FNV en de VVR uit waarom dat niet kan.

Normaal gesproken behoort een wetswijziging voortvloeiend uit een uitspraak van de hoogste rechter binnen twee jaar zijn beslag te kunnen krijgen en in het Staasblad te staan. Het wetsontwerp werd pas op 13 mei 2025, na twee jaar en 1,5 maand, ingediend en inmiddels is het al bijna twee jaar en negen maanden verder. De Raad van State (RvS) adviseerde begin april het wetsvoorstel zoals voorgelegd in te dienen, zelfs geen redactionele suggesties. Met andere woorden: de RvS ziet het wetsvoorstel als correcte codificatie, noodzakelijk na de uitspraak van de CRvB.

De VVR leverde uitvoerig commentaar bij de internetconsultatie (zomer 2024) en kort commentaar voor de inbreng van de vaste commissie SZW voor het verslag

Normaal gesproken volstaat bij dit type wetswijziging (codificatie van een rechterlijke uitspraak) een Verslag van de Kamer (met vragen van de fracties) en een Nota naar aanleiding van het verslag met de antwoorden van de indienende minister, waarna plenaire behandeling volgt. Dit keer wilde de Kamer, na de verkiezingen, een nieuwe ronde van (vrijwel allemaal dezelfde) vragen (Nader verslag). Dit diende om tijd te winnen om amendementen te formuleren door deels nieuwe kamerleden (SGP zes amendementen, en CDA één amendement). Deze werden op dezelfde datum als de Nota naar aanleiding van het Nader verslag (met nagenoeg dezelfde antwoorden) ingediend (9 december 2025).
De amendementen strekken er toe om de wetswijziging te beperken tot de werknemersverzekeringen (Bühler, CDA) en dus voor het arbeidsrecht en voor inhouding van de inkomensafhankelijke premie Zorgverzekeringswet de uitzonderingsbepalingen van de Regeling Dah van toepassing te laten zijn. De zes amendementen van Flach SGP beogen op andere wijze hetzelfde te bewerkstelligen.
Als het aan de indieners van de amendementen ligt moeten PGB-zorgverleners voor hun andere sociale rechten (die alle andere werknemers wel hebben) opnieuw naar de rechter stappen. Dat deze PGB-zorgverleners van de rechter gelijk zullen krijgen staat voor BCW, FNV en VVR vast – waarom zou voor dezelfde beroepsgroep na de uitspraak van de CRvB opeens wel een objectieve rechtvaardiging bestaan? Juist daarom behoren de amendementen verworpen te worden

Beoogde invoeringsdatum is 1 januari 2026. Bij recente nota van wijziging (9 december)wordt deze datum met terugwerkende kracht ingevoerd, nu het parlement er niet in slaagt het wetsontwerp tijdig te behandelen. Na de Tweede Kamer moet de Eerste Kamer instemmen..

 

 

Ine Avontuur; “Risicotaxatie in het familie- en jeugdrecht : Handvatten voor het taxeren van risico’s op schendingen van art. 2 en 3 EVRM” in Tijdschrift Relatierecht en Praktijk 2025

VVR-lid en advocate mr. G.A.P. Avontuur publiceerde deel 2 van een tweeluik Risicotaxatie in het familie- en jeugdrecht: Handvatten voor het taxeren van risico’s op scendingen van art. 2 en 3 EVRM; Tijdschrift Relatierecht en Praktijk 2025-4 (juni) nr. 338 p. 40-47
NJB38_Intra-familiaal geweld_Avontuur

Deel 1 (REP, maart 2025) ging over De onderzoeksplicht bij intra-familiaal geweld.

Ine Avontuur; Intra-familiaal geweld “Hoe (vermeende) rechten van ouders belangen van kinderen kunnen schaden”; NJB 2025 nr. 38

Van VVR-lid advocate Ine Avontuur verscheen op 5 december 2025 een Opinie in het Nederlandse Juristenblad 2025-38 p.3279-3280.

NJB38_Intra-familiaal geweld_Avontuur

Report Symposium Safeguarding Abortion Rights: Dutch Law in Context

Op 18 september 2025 vond in Utrecht het Symposium Safeguarding Abortion Rights : Dutch Law in Context. plaats.

Keynote speaker was Dr. Genoveva Tisheva, lid van het VN-Vrouwenrechtencomité (Committee on the Elimination of Discrimination against Women CEDAW).
Titel van haar toespraak was: UN CEDAW Convention and the recent developments of the practice of the CEDAW Committee on the access of women to safe abortion.

Dr. Fleur van Leeuwen, bestuurslid van de VVR, was een van de andere sprekers.
Van het Symposium, georganiseerd door het Netwerk VN-Vrouwenverdrag in samenwerking met de VVR en Bureau Clara Wichmann, is een (Engelstalig) verslag gemaakt.
Link naar het verslag: Symposium Report 2025 _Safeguarding Abortion Rights

VVR Congres 2025!

Op 26 november organiseert Vereniging voor Vrouw en Recht haar jaarlijks congres. Dit jaar is het thema Seksueel Geweld en Grensoverschrijdend Gedrag Tegen Vrouwen. Het thema wordt vanuit verschillende invalshoeken belicht.
VVR-bestuurslid Maaike Visser is middagvoorzitter

Onze sprekers op een rijtje:

Willy van Berlo bijt het spits af namens expertisecentrum Rutgers. Van Berlo neemt ons mee in de feiten en cijfers over seksueel grensoverschrijdend gedrag en seksueel geweld. Daarnaast wordt ingegaan op het begrip van consent in de nieuwe wet Seksuele Misdrijven en preventie in brede zin.

Mirjam Decoz van Decoz & Co adviseert over  het voorkomen en aanpakken van ongewenste omgangsvormen op de werkvloer in de vorm van advies, training en onderzoek. Zij geeft een overzicht van juridische, beleidsmatige en maatschappelijke ontwikkelingen sinds de Boos! Uitzending in januari 2022.

Cynthia van Rozendaal is coachend psycholoog en zet zich als vrijwilliger in voor Veilig Sport Klimaat bij sportclubs. In die hoedanigheid heeft zij te maken gehad met uiteenlopende situaties van grensoverschrijdend gedrag in de sportwereld. Van Rozendaal gaat hierover op een interactieve manier van gedachten wisselen met het publiek.

Mojan Samadi is als universitair docent straf(proces)recht verbonden aan het Instituut voor Strafrecht & Criminologie van de Universiteit Leiden. Momenteel houdt zij zich in haar onderzoek bezig met de rol van gender in het strafrecht, met name de strafrechtelijke reactie op gender gerelateerd geweld tegen vrouwen. Samadi gaat tijdens dit congres in op genderstereotypen in strafrechtelijke uitspraken.

We sluiten het congres af met een panelgesprek waarin ruimte is voor het publiek om te bevragen en benoemen.

Het congres is voor eenieder toegankelijk:

–       Gratis voor leden

–       €10 voor studenten

–       €25 voor niet-leden

Er is mogelijkheid om voorafgaand aan het congres deel te nemen aan een netwerklunch (mits opgegeven vóór 18 november). En ook niet onbelangrijk: deelname aan het congres levert voor de NoVA, MFN en NMV punten op in het kader van de Permante Educatie. U moet beide wel bij uw aanmelding opgeven.

Aanmelden kan via deze link naar het aanmeldformulier.

 

Nieuwsbrief oktober 2025

ALV VVR: woensdagochtend 26 november 2025
Voorafgaande aan het VVR congres (zie hieronder) vindt de Algemene Ledenvergadering van de Vereniging voor Vrouw en Recht Clara Wichman plaats. In dezelfde locatie: de Vredenburgzaal van Kaffeetaria, Saffierlaan 10 Utrecht. Dit is op loopafstand van NS- en tramstation Vaartse Rijn.
Aanvang 11 uur.
Agenda en vergaderstukken (zoals jaarverslag, jaarrekening, jaarplan 2025/2026 en begroting 2026) van de ALV worden in week 46 naar de leden verstuurd en op het ledendeel van de website geplaatst. Leden kunnen zowel fysiek als digitaal deelnemen. Aansluitend is er een netwerklunch, aanvang 12.30 uur. Bij aanmelding graag vermelden: hoe u mee wil doen en of u mee luncht (bij voorkeur vóór 19 november). Dan kan uw lunch besteld of de vergaderlink tijdig worden doorgestuurd.

VVR Congres over Seksueel Geweld en Grensoverschrijdend Gedrag tegen Vrouwen
Op woensdagmiddag 26 november 2025 vindt het jaarlijkse VVR-congres plaats. Het thema is dit jaar: Seksueel Geweld en Grensoverschrijdend Gedrag Tegen Vrouwen.
Waar? Vredenburgzaal van Kaffeetaria Saffierlaan 10 Utrecht
Wanneer? 26 november vanaf 13:30 uur (of 12:30 met lunch)
Waarom? Om het thema Seksueel Geweld en Grensoverschrijdend Gedrag Tegen Vrouwen te belichten vanuit verschillende belangrijke invalshoeken.

Sprekers:
Willy van Berlo (Rutgers expertisecentrum) presenteert feiten, cijfers en gaat in op preventie.
Mirjam Decoz (Decoz & Co) geeft een overzicht van juridische, beleidsmatige en maatschappelijke ontwikkelingen sinds de Boos! Uitzending in januari 2022.
Cynthia van Rozendaal (psycholoog en vrijwilliger bij Veilig Sport Klimaat) schetst uiteenlopende situaties van grensoverschrijdend gedrag in de sportwereld.
Mojan Samadi (universitair docent strafprocesrecht Universiteit Leiden) spreekt over de strafrechtelijke reactie op gender gerelateerd geweld tegen vrouwen.
Een uitgebreider programma is te vinden op de website van de VVR.
Voor leden zijn aan deelname geen kosten verbonden. Ook de lunch wordt hen door de vereniging aangeboden. Anderen betalen € 25 (studenten € 10).  Aanmelden voor het congres: via deze link naar het aanmeldformulier.

Werkgroep migratierecht
De Werkgroep Migratierecht is in september 2025 na onderbreking van een aantal jaren weer  van start gegaan. De eerste (online) bijeenkomst stond in het teken van een kennismaking met elkaar en een brainstorm over mogelijke thema’s waar de werkgroep zich op zou kunnen focussen. Besloten is dat de werkgroep zich eerst gaat richten op het thema arbeidsparticipatie door vrouwen met een afhankelijke verblijfsvergunning. Er wordt binnenkort een datumprikker verstuurd voor een 2e online bijeenkomst waarin we dit thema verder uitdiepen. Wie zich ook bij de werkgroep wil aansluiten kan zich via het contactformulier van de werkgroep melden.

Nieuwe ontwikkelingen in naamrecht
Annemarie Middelburg berichtte ons dat er nieuwe ontwikkelingen zijn in het naamrecht, de gecombineerde achternaam en de vangnetbepaling. Deze zomer heeft Rechtbank Zeeland-West-Brabant besloten prejudiciële vragen te stellen aan de Hoge Raad over de (mogelijke) strijdigheid met artikel 8 en 14 van het Europees Verdrag voor de rechten van de Mens (ECLI:NL:RBZWB:2025:4677). Zij heeft met Jeroen de Wildt, het andere lid van de toenmalige tijdelijke werkgroep naamrecht van de VVR, meegedacht hierover met de advocaat onder verwijzing naar de brieven van de VVR over dit onderwerp, waaronder de brief van 8 oktober 2022.

Anja Eleveld benoemd tot hoogleraar
VVR-lid Anja Eleveld is per 1 september 2025 benoemd tot hoogleraar Empirisch-juridische bestudering van precair werk en armoede aan de rechtenfaculteit van de Vrije Universiteit. Het is een University Research Chair: “een selecte aanstelling als hoogleraar, met een aantal speciale faciliteiten. Met de URC erkent de VU haar uitmuntende wetenschappers die worden beschouwd als aankomend leiders op hun vakgebied.” (bron: persbericht Persvoorlichting VU).
Het VVR-bestuur feliciteert Anja van harte met deze benoeming!

7 november: bijeenkomst over effectieve bescherming tegen schadelijke praktijken
Op vrijdag 7 november 2025 organiseren het Netwerk VN-Vrouwenverdrag en Defence for Children Nederland de bijeenkomst “Aanbevelingen voor effectieve bescherming tegen schadelijke praktijken” in ’t Regthuys in Stichting Utopia-Weeshuis in Leiden (13.30–16.45 uur, met aansluitend een borrel). De VVR is goed vertegenwoordigd met Marjan Wijers als middagvoorzitter en Petra Snelders en Annemarie Middelburg die net als Chantal Kuipers (DCI) en Paula van de Boom (Rosa Manushuis) korte inleidingen zullen houden. Misschien ook interessant voor andere VVR-leden? Er zijn geen kosten aan deelname verbonden.
ℹ️  Meer informatie en het volledige programma op de website van het Netwerk VN-Vrouwenverdrag
🔗 Aanmelden via het contactformulier van het Netwerk.

10 december 2025 Boekpresentatie: Feministische en queer onderzoeksmethoden in het recht
Feministisch en queer onderzoek is niet meer weg te denken uit de internationale rechtswetenschap. Onder invloed van de Anglo-Amerikaanse literatuur gebruiken ook Europese onderzoekers deze onderzoeksmethoden steeds vaker. Toch blijft Nederlandstalig rechtswetenschappelijk onderzoek dat expliciet ingaat op feministische of queer onderzoeksmethoden schaars.
EQUALS en UCERF (Universiteit Utrecht) nodigen u van harte uit voor de boekpresentatie van Feministische en queer onderzoeksmethoden in het recht, een boek dat ingaat op die leemte en handvatten biedt aan al wie deze methoden in het recht gebruikt of wil gebruiken.
Met 29 bijdragen van auteurs uit recht, criminologie maar ook uit andere disciplines staan methodologische vraagstukken in het boek centraal: hoe kunnen feministische en queer perspectieven de rechtswetenschap vernieuwen, verdiepen en uitdagen? Het event wil onderzoekers uit Nederlandstalige universiteiten en professionals uit de praktijk samenbrengen om lopende feministische en queer onderzoek te belichten, synergiën te zoeken en samen te reflecteren over het potentieel en de uitdagingen van deze methoden in het recht.
⏰ Tijd: 15.15-17.00 uur gevolgd door een borrel
📍 Locatie: Alex Brenninkmeijerzaal in het Johanna Hudig Gebouw, Achter Sint Pieter 200 Utrecht.
Let op: toegang via Kromme Nieuwe Gracht 47A, ingang Johanna Hudig Gebouw aan de andere kant van de binnentuin.