Nieuwsbrief september 2025

VVR congres uitgesteld tot woensdag 26 november 2025
Het bestuur heeft besloten het thema seksueel geweld tegen vrouwen op het congres in brede zin aan de orde te stellen. Naast de Wet Seksuele misdrijven, seksueel geweld tegen vrouwen in de publieke ruimte, in de privésfeer, op het werk – dus inclusief seksuele intimidatie van vrouwen en seksueel grensoverschrijdend gedrag.
Aanvankelijk stond het congres gepland voor donderdag 30 oktober. Door een samenloop van omstandigheden, onder meer rooster- en andere werkverplichtingen van organiserende bestuursleden, heeft het bestuur besloten het congres een kleine vier weken later te doen plaats vinden. Dat 26 november in de (internationale) 10-daagse tegen geweld tegen vrouwen valt is dan weer een meevaller. De locatie van het congres blijft ongewijzigd: de Vredenburgzaal van het Kaffeetaria aan de Saffierlaan 10 in Utrecht.
Meer informatie over het programma volgt zo spoedig mogelijk op de agenda van de website.

ALV woensdagochtend 26 november 2025
Omdat het VVR Congres is uitgesteld, vindt ook de daar aan voorafgaande ALV van de VVR later plaats dan aanvankelijk de bedoeling was. Leden krijgen de vergaderstukken ruim te voren toegestuurd. Als er behoefte aan is zal het bestuur regelen dat digitale deelname mogelijk is.
Leden die na de ALV in de middag het VVR-congres over Seksueel Geweld tegen Vrouwen willen bezoeken kunnen deelnemen aan de netwerk-lunch (12.30-13.30 uur). Daar zijn geen kosten aan verbonden. In verband met het bestellen van de lunches is opgave via het contactformulier verplicht.

Met liefde heeft het niets te maken: over het herkennen en stoppen van intieme terreur

Op 13 september verscheen bij uitgeverij Cargo het boek dat Ariane Hendriks en Ingrid Vledder schreven over intieme terreur.


 Met liefde heeft het niets te maken (ISBN 9789403136240) is voor € 22,99 verkrijgbaar bij de boekhandel. U kunt het ook bestellen bij de uitgever.
De auteurs zijn actief (bestuurs)lid van de VVR.

In de media was er rond de verschijningsdatum de nodige aandacht.
Hier is een link naar het grote interview met de auteurs in de NRC maandag 15 september 2025. Ook de Volkskrant plaatste een groot interview op 13 september 2025 (link).

Nieuwe onderzoeksmogelijkheden bij belangrijke rode vlag voor femicide
Op het VVR Congres over femicide en dwingende controle op 16 november 2023 in Utrecht sprak keynote speaker prof. Wilma Duijst over niet-fatale strangulatie. Ze betoogde dat het een groot probleem is dat forensisch medisch onderzoek hiernaar niet snel genoeg gebeurde, zodat bewijs verdween. Vanaf 15 september start het Openbaar Ministerie (OM) samen met de politie en het Landelijk onderzoeks- en Expertise Bureau een pilot in Midden Nederland om dit onderzoek wel snel te starten. Enige andere regio’s volgen snel.
Judith van Schoonderwoerd den Bezemer, landelijk officier van justitie huiselijk geweld en seksuele misdrijven, was ook een van de sprekers op het VVR congres. Ze vult aan: ‘Jaarlijks komen tientallen vrouwen door (partner)geweld om het leven. Nog veel meer vrouwen hebben te maken met mishandeling en intieme terreur. Wurgpogingen zijn een van de belangrijkste rode vlaggen voor verdere escalatie en soms zelfs femicide. Ook in andere typen (huiselijk) geweld komt het voor. Als we hier met deze pilot sneller en beter zicht op kunnen krijgen, vergroot dat hopelijk ook de mogelijkheden om effectief in te kunnen grijpen.’ Link naar het nieuwsbericht van het OM (11 september 2025).
Lees hier het verslag van het VVR-congres over femicide en dwingende controle.

Hoger beroep UWV in zaak zieke huishoudelijk werker
Rechtbank Noord Holland had op 14 april 2025 geoordeeld dat de bepaling in de ziektewet die huishoudelijk werkers uitsluit van een ziektewetuitkering indirect discriminerend is, en geen objectieve rechtvaardiging vindt. Er is sprake van strijd met art. 4 Richtlijn 79/7/EEG. Daarom moet de betreffende bepaling buiten toepassing blijven. Zie de actuele jurisprudentie op oud-vvr.computersaysno.eu. UWV heeft hoger beroep aangetekend en onlangs een beroepsschrift van twee pagina’s ingediend. Pro bono advocaat Juliette Diekerhof (CMS) gaat, gesteund door VVR en Bureau Clara Wichmann, aan de slag met een verweerschrift.
Ook in de zaak van Carol Kollmann tegen de Belastingdienst over de inkomensafhankelijke premie Zvw die PGB-zorgverleners en andere huishoudelijke werkers wel en alle andere werknemers niet zelf betalen is weer een stapje gezet, met het verweerschrift van de belastingdienst. De belastingadvocaten van Houthoff gaan aan de slag met het voorbereiden van een pleitnota – ook hier weer inhoudelijke inbreng van de VVR en BCW.

de pilot daar verandering in kan brengen.

Ariane Hendriks en Ingrid Vledder; Met liefde heeft het niets te maken : over het herkennen en stoppen van intieme terreur

Op 13 september verscheen dit boek dat Ariane Hendriks en Ingrid Vledder schreven. Het boek telt 264 pagina’s, is uitgegeven door Uitgeverij Cargo en kost € 22,99. 
ISBN 9789403136240
Met liefde heeft het niets te maken is verkrijgbaar bij de boekhandel. U kunt het ook bestellen bij de uitgever. 
De auteurs zijn actief (bestuurs)lid van de VVR.In de media was er rond de verschijningsdatum de nodige aandacht.
Hier is een link naar het grote interview met de auteurs in de NRC maandag 15 september 2025. Ook de Volkskrant plaatste een groot interview op 13 september 2025 (link).

 

Ine Avontuur; De onderzoekplicht bij intra-familiaal geweld. Welke eisen worden hieraan gesteld vanuit het Verdrag van Istanbul en de jurisprudentie van het EHRM? in REP nr. 2 maart 2025

VVR-lid advocate mr. Ine (G.A.P.) Avontuur publiceerde in het Tijdschrift Relatierecht en Praktijk nr. 2, maart 2025, het eerste deel van een tweeluik. Dit eerste deel behandelt de eisen die gesteld worden aan goed onderzoek. In deel twee, dat zal verschijnen in REP nummer 4 van 2025 komen risicotaxatie en bescherming aan bod, in het bijzonder bij intieme terreur en stalking.

REP De onderzoekplicht bij intra-familiaal geweld.

Rechtbank Noord Holland: uitzondering in Ziektewet voor dienstverleners in particuliere huishoudens is indirect discriminerend

Op 17 april 2025 deed rechtbank Noord Holland uitspraak in de zaak van een huishoudelijke werker die bij zeven particuliere huishoudens werkzaam was, gemiddeld op vijf dagen per week, en gemiddeld 27,5 uur per week. UWV had een uitkering op grond van de Ziektewet geweigerd, omdat zij niet als werknemer kan worden aangemerkt op basis van de uitzonderingsbepaling van artikel 6, eerste lid, aanhef en onder c van de ZW. Deze uitzonderingsbepaling maakt deel uit van de Regeling Dienstverlening aan huis.
Rechtbank Noord Holland oordeelde dat deze regeling indirecte discriminatie oplevert in de zin van artikel 4, eerste lid, van Richtlijn 79/7/EEG en geen rechtvaardiging vindt in objectieve factoren. De uitzonderingsbepaling moet daarom buiten toepassing blijven.
ECLI:NL:RBNHO:2025:4135.

UWV heeft hoger beroep aangetekend

Nieuwsbrief juli 2025

Save the date: Symposium Safeguarding Abortion Rights – Dutch Law in Context
Op initiatief van het Netwerk VN-Vrouwenverdrag  vindt op 18 september 2025 in Utrecht een (Engelstalig) symposium plaats over de wereldwijd onder druk staande abortusrechten. Wat zijn succesvolle strategieën om toegang tot veilige, legale abortus te waarborgen? Wat zijn de verplichtingen onder het VN-Vrouwenverdrag?
Keynote spreker is Genoveva Tisheva, vice-voorzitter van CEDAW, het VN-vrouwenrechtencomité. Zij was rapporteur van de Inquiry concerning Poland CEDAW/C/POL/IR/1. Onder de andere sprekers: VVR-bestuurslid Fleur van Leeuwen over de tekortkomingen van de Nederlandse abortuswet in het licht van de internationale mensenrechtenverdragen.
Het symposium duurt de hele dag (10.00 tot 16.00 uur, waarna netwerkborrel) en is gratis toegankelijk, lunch inbegrepen. Het symposium wordt mede georganiseerd door de VVR en Bureau Clara Wichmann. Meer informatie op de website en in de flyer. Aanmelding op het contactformulier van het Netwerk VN-Vrouwenverdrag is vereist. Noem daar je voor- en achternaam, organisatie en functie en zo mogelijk website of sociale mediaprofiel.

Vooraankondiging ALV en Congres VVR – donderdag 30 oktober 2025
Het jaarlijkse VVR-congres zal op donderdagmiddag 30 oktober plaatsvinden in de Vredenburgzaal van Kaffeetaria in Utrecht (Saffierlaan 10). Het bestuur heeft besloten het thema seksueel geweld tegen vrouwen centraal te stellen en meer in het bijzonder de Wet Seksuele misdrijven. Meer informatie over het programma in de volgende nieuwsbrief (en in de Agenda op de website).
De jaarlijkse Algemene Ledenvergadering vindt voorafgaand aan het congres plaats met lunch voor de leden die aansluitend het congres willen bijwonen. ALV-stukken zullen eind september of begin oktober verzonden worden.

Artikel Ariane Hendriks in themanummer van Justitiële Verkenningen over trauma en de strafrechtsketen
Samen met klinisch psycholoog Marscha Mansvelt schreef Ariane Hendriks in het themanummer Trauma en de strafrechtketen van het tijdschrift Justitiële Verkenningen een artikel over trauma-geïnformeerd werken in huiselijk-geweldzaken. Het gehele themanummer kunt u lezen en downloaden op de website van het WOCD. Het artikel van Hendriks en Mansvelt, Trauma-geïnformeerd werken in huiselijk-geweldzaken: het begint met de erkenning van het geweld, is in de rubriek Opinies leden op verenigingswebsite geplaatst.

Annotatie bij uitspraak voorzieningenrechter Rb Noord-Nederland
In de vorige nieuwsbrief (april 2025) besteedden we al aandacht voor de uitspraak van de voorzieningenrechter van Rechtbank Noord-Nederland, die een PGB-zorgverleenster langer loondoorbetaling toekende bij ziekte dan de in de Regeling Dienstverlening aan Huis opgenomen 6 weken (alle andere werknemers hebben recht op maximaal 104 weken). Leontine Bijleveld en Malva Driessen schreven een annotatie in USZ 2025-08 263.

Wetsvoorstel Wet aanpassing regeling Dienstverlening aan Huis ingediend
Half mei 2025 is het wetsvoorstel ingediend dat PGB-zorgverleners met een arbeidsovereenkomst dezelfde werknemersrechten moet geven als alle andere werknemers. De regeling Dienstverlening aan huis is dan niet langer van toepassing op deze groep publiek gefinancierde zorgverleners. Gastouders aan huis blijven wel onder de regeling DaH vallen. Daarvoor bestaat volgens de VVR geen objectieve rechtvaardiging, zo betoogde de VVR in een brief aan de vaste commissie SZW van de Tweede Kamer ter gelegenheid van de inbreng voor het Verslag. Het wachten is nu op de Nota naar aanleiding van het Verslag.

SVB pleit voor informalisering PGB-zorg
De SVB gooide het over een heel andere boeg in een brief aan de vaste commissie bij diezelfde gelegenheid: PGB-houders zouden de werkgeversverantwoordelijkheid helemaal niet aankunnen en daarom zouden zorgverleners juist minder rechten moeten krijgen. Kort door de bocht: een vrijwilligersvergoeding is voldoende. Bureau Clara Wichmann reageerde verontwaardigd. Terecht. PGB-houders die, zelfs met hulp van de SVB, geen werkgeverstaken kunnen doen moeten hun zorg inkopen bij instellingen in plaats van zorgverlenende werknemers of familieleden uit te buiten.

Geanimeerde bijeenkomst over herstelrecht: de rol van mediation in zedenzaken
Ruim 20 deelnemers waren er op vrijdagmiddag 16 mei 2025 in een zaal op de VU in Amsterdam, die allemaal geboeid luisterden naar de inleidingen en in meer of mindere mate deelnamen aan de gedachtewisseling nadien.
Helaas was het bestuurslid dat het verslag zou maken ziek. Het is inmiddels gebleken dat het vervaardigen van een verslag op basis van de niet al te best gelukte geluidsopname te tijdrovend is. Het bestuur beraadt zich daarom op andere mogelijkheden voor een follow-up.

Op 25 april 2025 kreeg Marjan Wijers een lintje van Utrechts burgemeester Sharon Dijksma
Officier in de Orde van Oranje-Nassau is oud-VVR bestuurslid Marjan Wijers sindsdien. Ze kreeg de onderscheiding voor haar jarenlange inzet voor de mensenrechten van sekswerkers. Bestuurslid Fleur van Leeuwen was bij de plechtigheid, feliciteerde Marjan en zette haar met het VVR-presentje op de foto.

Leontine Bijleveld en Malva Driessen; Het stoppen van de loondoorbetaling bij ziekte na 6 weken bij een zorgverlener van een PGB-houder is volgens algemeen aanvaarde opvatting discriminerend; annotatie

Wie mocht denken dat de uitvoeringsorganisaties UWV en SVB de baanbrekende uitspraak van de Centrale Raad van Beroep van 30 maart 2023, met het oordeel dat het onthouden van sociale rechten aan PGB-zorgverleners verboden discriminatie is, ruimhartig uitvoeren komt bedrogen uit. Er moet nog steeds verder geprocedeerd worden – zie bijvoorbeeld de uitspraak van de voorzieningenrechter van Rechtbank Noord-Nederland in augustus 2024 ECLI: NL:RBNNE:2024:3319.
Leontine Bijleveld en Malva Driessen schreven een annotatie in USZ 2025-08, 263. De noot is in de papieren versie van het tijdschrift per ongeluk achter een andere uitspraak geplaatst en dit is gelukkig gecorrigeerd in de digitale versie van USZ.
Hier in PDF: Noot Driessen en Bijleveld USZ 2025-08 (163)

Ariane Hendriks en Marscha Mansvelt; Trauma-geïnformeerd werken in huiselijk-geweldzaken: het begint met de erkenning van het geweld, Justitiële Verkenningen 2025-1

Samen met klinisch psycholoog Marscha Mansvelt schreef Ariane Hendriks in het themanummer van Justitiële Verkenningen (2025-1) over trauma en de strafrechtsketen een artikel over trauma-geïnformeerd werken in huiselijk-geweldzaken.
Rekening houden met trauma is een belangrijk streven, maar in de behandeling van huiselijk-geweld zaken zijn we nog ver weg van een écht trauma-geïnformeerde aanpak. Het begint met de erkenning van het gepleegde geweld; dat gaat -zeker in het familierecht- nog steeds vaak mis. Daar is de neiging om over het geweld heen te stappen en partijen aan te sporen ‘naar de toekomst te kijken’ sterk aanwezig. Het willen zien van wat er tussen de ex-partners gebeurd is, gaat aan de eisen van trauma-geïnformeerd werken vooraf.
Ariane Hendriks_Justitiele Verkenning 2025-1

Brief tbv inbreng verslag Wet aanpassing Regeling dienstverlening aan huis (10 juni 2025)

Half mei 2025 is (eindelijk) het wetsvoorstel ingediend dat PGB-zorgverleners met een arbeidsovereenkomst dezelfde werknemersrechten geeft als alle andere werknemers: zij vallen niet langer onder de Regeling Dienstverlening aan huis.
Beoogd wordt de wetswijziging per 1 januari 2026 in te voeren. Dat is twee jaar en negen maanden na de baanbrekende uitspraak van de Centrale Raad van Beroep (ECLI:NL:CRVB:2023:481) op 30 maart 2023.

Helaas wil het kabinet niet alle publiek gefinancierde dienstverleners aan huis een volwaardige rechtspositie geven. Gasthouders aan huis blijven onder de Regeling dah vallen. De VVR vindt dat er geen objectieve rechtvaardiging bestaat voor deze discriminatie en roept de leden van de vaste commissie sociale zaken en werkgelegenheid op in het verslag hierover kritische vragen te stellen.
VVR-brief tbv verslag wetontwerp Wet aanpassing Regeling dah_10 juni 2025

Zomer 2024 droeg de VVR met een gedegen commentaar bij aan de Internetconsultatie over een voorontwerp van wet.

Koninklijke Onderscheiding voor Marjan Wijers

Lintje voor Marjan Wijers

Met trots deelt de VVR mee dat Marjan Wijers, voormalig bestuurslid en al jarenlang een gewaardeerd en gerespecteerd lid van onze vereniging, vandaag (25 april 2025) een koninklijke onderscheiding heeft ontvangen. Tijdens een feestelijke ceremonie heeft burgemeester Sharon Dijksma van Utrecht haar de onderscheiding uitgereikt.

Marjan is benoemd tot Officier in de Orde van Oranje-Nassau, een eervolle erkenning voor haar jarenlange inzet, betrokkenheid en verdiensten op maatschappelijk en professioneel vlak.

De VVR feliciteert Marjan van harte met deze bijzondere onderscheiding!

Hier is een link naar een artikel over de uitreiking in de Utrechtse editie van het AD.
Naast de in het artikel genoemden heeft ook de VVR de voordracht met een aanbevelingsbrief ondersteund.

Nieuwsbrief april 2025

16 mei 14-17 uur: bijeenkomst Herstelrecht: de rol van mediation in zedenzaken
De werkgroep Geweld tegen vrouwen van de VVR organiseert een bijeenkomst over de stand van zaken en de toekomst van het herstelrecht voor slachtoffers van zedenzaken. Lees hier over sprekers en achtergronden. Amsterdam, Vrije Universiteit, Boelelaan 1105 1081 HV Amsterdan. Gratis toegankelijk voor VVR-leden en voor studenten. Advocaten kunnen 2 PO-punten verwerven, mits opgegeven bij aanmelding. Aanmelden via het contactformulier.

Onderzoek Waar geweld uit beeld raakt gepubliceerd
Op 4 maart jl. was er een door zo’n 35 deelnemers bezochte levendige discussiebijeenkomst over de voorlopige resultaten van het mede door de VVR geïnitieerde onderzoek. Op 15 april jl. zette het Verwey Jonker Instituut het onderzoek naar de zichtbaarheid van huiselijk geweld in het familierecht online. Diezelfde dag stond er in de NRC een paginagroot interview met onderzoekster (en VVR-lid) Katinka Lünnemann.
Het bestuur van de VVR herkent de uitkomsten van het onderzoek, onderschrijft de aanbevelingen van de onderzoekers en gaat er mee aan de slag.

Marjan Wijers et al; Sexwork, Stigma en resistances in times of repression. An anthology of the presentrations from the symposium 27 September 2024
Het verslag van het mede door de VVR georganiseerde symposium n.a.v. het proefschrift van VVR-lid Marjan Wijers (en van Marije van Stempvoort) verscheen begin april. Een papieren versie met ISBN-nummer is uitgegeven door de Vereniging voor Vrouw en Recht Clara Wichmann i.s.m. de co-organisatoren.

De strafbaarstelling van dwingende controle
VVR bestuurslid Ariane Hendriks schreef samen met Mojan Samadi en Ellen Gijselaar een artikel in het NJB van 13 april 2025 over de strafbaarstelling van dwingende controle in reactie op het voornemen van staatssecretaris van Justitie en Veiligheid Coenradi om psychisch geweld strafbaar te stellen. Hendriks, docent aan de Tilburg Law School, en Samadi en Gijselaar, universitair docenten aan  de Universiteit Leiden, betogen dat een adequate strafbaarstelling zich moet richten op intiem partner geweld, een patroon van dwingende controle, dus niet op psychisch geweld in het algemeen.

Voorzieningenrechter kent PGB-zorgverleenster langere loondoorbetaling bij ziekte toe.
Het komt niet vaak voor dat de voorzieningenrechter zich uitspreekt over principiële zaken zoals het verbod op (indirecte) discriminatie  en het buiten toepassing laten van een wettelijke bepaling wegens strijd met de Derde EG-richtlijn gelijke behandeling. Deze uitspraak liegt er niet om en is daarom aan de rubriek jurispudentie actueel toegevoegd. Volgens de Regeling dienstverlening aan huis hebben PGB-zorgverleners die op minder dan vier dagen werken slechts recht op zes weken loondoorbetaling bij ziekte – alle andere werknemers 104 weken. De voorzieningenrechter verlengt de loondoorbetaling voor de zieke PGB-zorgverleenster, die ten tijde van het kort geding al drie maanden zonder inkomen zat, tot zes weken na besluit op bezwaar.

Hoge Raad eens met oordeel Hof Amsterdam over Helpling: uitzendbureau – schoonmakers dus recht op (uitzend) werknemersbescherming
Op 11 april jl. oordeelde de Hoge Raad over Helpling, een online platform over schoonmaakwerk. Hadden de door Helpling bemiddelde schoonmaaksters een arbeidsovereenkomst met Helpling (zoals de FNV betoogde), met de huishoudens waar ze werkten (zoals Helpling betoogde) of was er sprake van een uitzendovereenkomst? Het laatste dus. Lees hier het persbericht van de FNV.

CEDAW: hoge financiële drempel voor herkrijgen geboortenaam in strijd met het VN-Vrouwenverdrag
In februari 2025 heeft CEDAW opnieuw een individuele klacht tegen de Staat der Nederlanden gegrond verklaard. Dit keer ging het om een zaak waar een genaturaliseerde vrouw na echtscheiding haar Turkse geboortenaam slechts kon terugkrijgen na betaling van hoge leges. Dat kon de vrouw niet betalen van haar bijstandsuitkering. Zowel in de rechtszaken in Nederland ( in 2017 en 2018), als bij het indienen van de klacht bij het VN-Vrouwenrechtencomité in 2020 is de vrouw ondersteund door Bureau Clara Wichmann. Lees hier het nieuwsbericht van Bureau Clara Wichmann.

Handreiking voor gender- en traumasensitief werken met mensen met vluchtachtergrond
Medio april publiceerde Amnesty International Praten met slachtoffers van seksueel geweld in de asielprocedure. Doelgroep van deze handreiking bestaat uit juristen en andere professionals die mensen met een vluchtachtergrond bijstaan. Veel vrouwen (63-80 procent) én mannen (25-56%) met een vluchtachtergrond zijn slachtoffer van seksueel geweld. Signalen van seksuele trauma’s worden echter onvoldoende herkend zo bleek uit eerder onderzoek uit 2023 van Amnesty i.s.m. iMMO (Seksueel geweld: blinde vlek in de asielprocedure). De handreiking moet daar verandering in brengen.