Vrijdag 16 mei 2025 – Bijeenkomst over herstelrecht in zedenzaken
De VVR-werkgroep Geweld tegen Vrouwen organiseert een bijeenkomst aan de VU Amsterdam met als thema “Herstelrecht: de rol van mediation in zedenzaken”.
Herstelrecht kan betrokkenen de gelegenheid bieden om gevolgen van een strafbaar feit te herstellen op een andere manier dan via het klassieke strafproces. Het biedt mogelijkerwijs ruimte voor het stellen van vragen, het aanbieden van excuses en het krijgen van erkenning. Anderzijds is deze weg niet voor iedere verdachte of slachtoffer geschikt en daarmee zeker nog geen breed gedragen begrip. Hoe is nu precies de stand van zaken en welke toekomst heeft het herstelrecht voor slachtoffers van zedenmisdrijven?

Aspirant VVR-bestuurslid Mo Robertus trapt af met een feministisch perspectief op het onderwerp. Vervolgens zullen Nieke Elbers en Katrien Lauwaert dieper ingaan op hoe het herstelrecht geregeld is en welke mogelijkheden dat in het huidige strafproces biedt (en daarbuiten). Kim Roelofs zal de werkgroep meenemen in haar ervaring als mediator, zij is tevens betrokken geweest bij de Pilotwet Herstelrecht.
We sluiten de bijeenkomst af met een paneldiscussie geleid door VVR-lid en slachtofferadvocaat Margreet de Boer.
Daarna is het tijd om het gesprek met elkaar aan te gaan onder het genot van een hapje en drankje.

De bijeenkomst is gratis toegankelijk voor VVR-leden en studenten. Niet-leden betalen 25 euro. Advocaten kunnen 2 PO-punten verwerven, mits gemeld bij aanmelding..

Tijd: 14 -17 uur. De zaal van de bijeenkomst wordt later bekend gemaakt.
Aanmelden via het contactformulier.

Netwerk VN-Vrouwenverdrag zoekt freelancers voor klussen
Het gaat om een uitvraag voor een 4^de lid van de Netwerkdelegatie met bi/multiculterele achtergrond naar de CEDAW-sessie waar de dialoog met Nederland plaatsvindt, waarschijnlijk oktober 2025 – zie hier de link naar het Profiel.
Verder zoekt het Netwerk een communicatie freelancer om de Schaduwrapportage 2.0, het Addendum daarop en de dialoog van CEDAW met de regeringsdelegatie over de knelpunten met betrekking tot vrouwenrechten onder de aandacht te brengen. – zie hier de link naar dat Profiel.
Reageren kan tot zondag 6 april 2025.

Hof van Justitie EU: geldboete voor niet slagen inburgeringscursus strijdig met EU-recht
Het bestuur feliciteert VVR-lid Eva Bezem met een glasheldere uitspraak van het Hof van Justitie EU: zowel het opleggen van een boete als het moeten terugbetalen van de hoge cursuskosten bij het niet slagen voor de inburgeringscursus door vluchtelingen is in strijd met EU-recht. VVR-lid Jeannette Kruseman was eveneens nauw betrokken. De uitspraak is in de jurisprudentierubriek op oud-vvr.computersaysno.eu geplaatst.

Opinies leden
In de rubriek Opinie Leden konden we dit jaar al weer een aantal stukken plaatsen. Bestuurslid Fleur van Leeuwen betoogde in de Volkskrant, 28 februari 2025, dat de abortuswet hoognodig op de schop moet. Ine Avontuur maakte voor de tweede keer een jurisprudentie jaaroverzicht over (bijna) dodelijk huiselijk geweld: 2024. Die over 2023 is door de webredactie meteen ook opgevraagd en geplaatst. In NJB 14 februari 2025 een lezenswaardige column van Ine Avontuur “How the law fails women”.

Uitspraak over het weigeren van seks binnen het huwelijk
Het niet vervullen van zogenaamde echtelijke plichten (seks) door een vrouw is geen geldige reden voor echtscheiding oordeelde het Europees Hof voor de Rechten van de Mens op 23 januari 2025 – strijd met art. 8 EVRM. Het EHRM verwees expliciet naar verplichtingen die voortvloeien uit het Verdrag van Istanbul (bijvoorbeeld het vereiste van instemming tot seksueel contact en het recht op lichamelijke integriteit). Een korte samenvatting van deze Franse zaak met links is te vinden in de jurisprudentierubriek op de VVR-website.

Nog meer procedures over rechten van huishoudelijke werkers
Naast de in de vorige nieuwsbrief genoemde procedure over ziekengeld voor huishoudelijke werkers worden er nog twee gevoerd. Namens PGB-zorgverlener Carol Kollmann is de belastingdienst in gebreke gesteld omdat daar al sinds april 2024 een bezwaarschrift van Kollmann ligt tegen de weigering van de dienst de inkomensafhankelijke bijdrage Zvw aan haar terug te betalen. Bij PGB-zorgverleners wordt die nog steeds ingehouden, terwijl alle andere werknemers die niet betalen. Dit is verboden discriminatie in de sociale zekerheid, net als uitsluiting PGB zorgverleners van sociale zekerheid (link naar de door Kollmann bij de CRvB gewonnen zaak bij de CRvB, maart 2023).
De andere zaak betreft een zaak over loondoorbetaling voor een PGB-zorgverlener bij ziekte voor een periode langer dan zes weken.
Alle zaken worden pro bono gevoerd door grote advocatenkantoren op verzoek van Bureau Clara Wichmann en met inhoudelijke ondersteuning vanuit de VVR.

Hof Den Haag wijst vorderingen afstandsmoeders af
Van afstandsmoeder Trudy Scheele-Gertsen is de vordering verjaard, volgens Hof Den Haag, dat op 13 maart j.l. zijn oordeel uitsprak. Bureau Clara Wichmann is niet ontvankelijk verklaard in het proefproces over de afstandsmoeders omdat er te veel verschillen bestaan tussen de verschillende moeders waar zij voor opkomt. Lees hier het persbericht van Bureau Clara Wichmann. Ook Hof Den Haag heeft een persbericht uit doen gaan.

Hoge Raad acht Staat niet verplicht ongelijkheid M/V kosten anticonceptie op te heffen
Samen met De Goede Zaak, het Humanistische Verbond, Women Inc. En de Nederlandse Vrouwen Raad was Bureau Clara Wichmann in februari 2020 een proefproces gestart om gratis anticonceptie voor vrouwen af te dwingen. Op 21 februari 2025 verwierp de Hoge Raad de aangetekende cassatie. Lees hier het persbericht van Bureau Clara Wichmann. In eerste aanleg werden 7300 individuele mede-eisers niet ontvankelijk verklaard. Bureau Clara Wichmann c.s. beraden zich op de mogelijkheid namens hen een klacht in te dienen bij CEDAW.

4 maart 14 uur: presentatie uitkomsten onderzoek ‘Waar geweld uit beeld raakt’
Op dinsdagmiddag 4 maart a.s. organiseert de Vereniging voor Vrouw en Recht in Utrecht een bijeenkomst waarin de uitkomsten van het onderzoek ‘Waar geweld uit beeld raakt’ worden gepresenteerd. Het onderzoek, over de ervaringen met de omgang met huiselijk geweld in familierechtelijke procedures, is uitgevoerd door het Verwey-Jonker Instituut. Het is mede opgezet en gefinancierd door de VVR. De bijeenkomst is bedoeld voor alle advocaten, juristen en andere professionals die zich bezighouden met huiselijk geweld in het familierecht. Deelname aan de middag is gratis voor leden van de VVR en kost € 25 voor andere belangstellenden. Advocaten kunnen een bewijs van deelname ontvangen in het kader van de permanente educatie (2 PO-punten) – even opgeven bij aanmelden..

Tijdens de bijeenkomst zal Katinka Lünnemann van het Verwey-Jonker Instituut de resultaten van het onderzoek presenteren. Daphne van de Grijspaarde van stichting Kind in Crisis (KiC), een andere financier van het onderzoek, zal vervolgens spreken over het werk van KiC. Het laatste deel van de middag is gewijd aan een gedachtewisseling met de sprekers en de aanwezigen over een beter toetsingskader voor huiselijk geweld in familierechtelijke beslissingen. Orthopedagoog Liesbeth Groenhuijsen zal daarbij haar visie geven op het vormgeven van het belang van het kind in dat toetsingskader.
VVR-bestuursleden Myriam el Khababi en Ariane Hendriks leiden de bijeenkomst.

Locatie is Kaffeetaria, Saffierlaan 10 Utrecht, op loopafstand van NS- en tramstation Vaartse Rijn en ook met de auto goed bereikbaar.
Inloop vanaf 13.30; het programma begint om 14.00 en eindigt om 17.15 uur.
Aanmelden via het contactformulier op de website van de VVR:

Vooraankondiging bijeenkomst herstelrecht bij seksueel geweld in mei
De werkgroep geweld tegen vrouwen van de VVR organiseert in mei een thema bijeenkomst op de VU in Amsterdam over: “Inzet van het herstelrecht bij seksueel geweld”. Tijdens deze bijeenkomst zullen vragen aan de orde komen zoals:
Wat houdt het herstelrecht precies in en welke ruimte biedt de wet voor herstelrecht bij slachtoffers van seksueel geweld?
Hoe kunnen advocaten en officieren van justitie een zaak herkennen die geschikt is voor mediation in strafzaken?
Draagt het bij aan procedurele rechtvaardigheid?
En zitten er risico’s aan het herstelrecht bij seksueel geweld?

Houd voor de datum de agenda op de VVR-website in de gaten, volgende week waarschijnlijk meer duidelijkheid. Meer informatie komt in de volgende nieuwsbrief (eind maart/begin april). Belangstelling tonen kan alvast rechtstreeks aan de werkgroep geweld tegen vrouwen via het contactformulier.

General Discussion on Gender Stereotypes 17 februari 2025
Het Netwerk VN-Vrouwenverdrag heeft op 9 februari 2025 een position paper over genderstereotypen verstuurd naar het CEDAW-comité, namens 40 ngo’s (waaronder de VVR), waar zich na de deadline nog een viertal bij voegden. Het position paper draagt bij aan CEDAW’s proces van het ontwikkelen van een nieuwe Algemene Aanbeveling 41 over genderstereotypen. Met Algemene Aanbevelingen geeft CEDAW duiding aan de verplichtingen die voortvloeien uit de verschillende artikelen van het Vrouwenverdrag. In Algemene aanbeveling 41 gaat het om artikel 5 (a) en (b) in relatie tot de verplichtingen aangaande het verbod op discriminatie van vrouwen in artikel 2.
De VVR was goed vertegenwoordigd: VVR-bestuurslid Zaza van de Koppel was penvoerder van het position paper. In de begeleidingsgroep zaten VVR-bestuursleden Leontine Bijleveld en Fleur van Leeuwen, gesecondeerd door Petra Snelders en Marjan Wijers (ook beide VVR-lid).
Zaza van de Koppel en Leontine Bijleveld waren aanwezig bij de General Discussion in Genève. Ze hadden in aanvulling op het Position Paper een mondeling statement opgesteld, waarin ook aandacht voor een recente uitspraak van het Europees Hof voor de Mensenrechten over het gender stereotype van echtelijke seksuele verplichtingen van vrouwen. Zaza las het voor. Zie verder de blogs die ze over de bijeenkomst schreven.

Rechtszaak over ziekengeld voor huishoudelijke werkers
Een groot artikel in de Volkskrant van 27 februari j.l was de opmaat naar de zitting die dag over de (al dan niet onrechtmatige) uitsluiting van sociale zekerheid voor huishoudelijke werkers in Rechtbank Haarlem. De VVR, Bureau Clara Wichmann en een door de laatste georganiseerde pro bono advocate van CMS, Juliet Diekerhof, ondersteunden deze zaak tegen het UWV.
UWV had een verzoek tot ziektewet-uitkering afgewezen, erkende dat er sprake was van indirecte discriminatie, maar meende dat er voldoende argumenten waren om objectieve rechtvaardiging te schragen (legitieme doelstelling, geschikt, noodzakelijk en coherent). In 2023 oordeelde de Centrale Raad dat dit niet het geval was voor PGB-zorgverleenster Carol Kollmann. Een voorstel voor wetswijziging om PGB-zorgverleensters volledige werknemersrechten te geven ligt op dit moment bij de Raad van State. Recht op uitkering hebben ze al sinds de uitspraak van de CRvB op 30 maart 2023.
De meervoudige kamer van Rb Haarlem had zich goed voorbereid en stelde vooral vele relevante vragen aan de UWV-vertegenwoordiger. Uitspraak is bepaald op donderdag 10 april 2025.

Onderzoek naar toepassing thema- en combizittingen strafrechtelijke huiselijk geweld zaken
Bij de Rechtbank Rotterdam worden strafrechtelijke huiselijk geweldzaken bij de politierechter gepland op zogenaamde thema- en combizittingen. Voor haar proefschrift aan de Universiteit Leiden voert Nina Eggens een casestudy uit naar deze zittingen, waarbij ze onderzoekt in hoeverre er zicht is op kinderen van ouders in dergelijke zaken en hoe hun belangen meegenomen (kunnen) worden. Mocht u een slachtofferadvocaat zijn of kennen die slachtoffers van huiselijk geweld heeft bijgestaan die ook kinderen hebben, dan zou Nina Eggens heel graag in contact met u willen komen. Zij is bereikbaar per mail, ook voor bijvoorbeeld vragen,  n.eggens@law.leidenuniv.nl.